13 juni 2026

Poesiealbum Padang S.W.K., pagina 16 en 17

Op pagina 16 en 17 van ons album lijkt op het eerste gezicht niet veel te zien, totdat we wat beter kijken. Op pagina 17 staat bovenaan met potlood het woord Gereserveerd geschreven, met in een hoek de datum 15 Jan. 1951. Iets lager staat een handtekening.   
Wanneer we daarop inzoomen en de tijd nemen om het handschrift te bestuderen, blijkt het grootste deel van de naam te ontcijferen:

Romans van Schaik
Op de uitgebreide website weidema.net, die met name gericht is op de geschiedenis van Manokwari, vinden we een groepsfoto waarop de dame rechts wordt aangeduid als ‘juffrouw Romans van Schaik’. De naam is uiterst zeldzaam, waardoor het niet ondenkbaar is dat we hier een aanknopingspunt hebben gevonden. Uiteraard gelden de gebruikelijke voorbehouden die bij dit soort historisch onderzoek horen: honderd procent zekerheid is zelden haalbaar.

NB. Ik heb geprobeerd het e-mailadres van de beheerder van weidema.net te achterhalen om toestemming te vragen voor het gebruik van de foto, maar ik heb het adres niet kunnen vinden. Daarom heb ik de foto niet overgenomen en volsta ik met een screenshot van de betreffende webpagina, en noem ik de herkomst hier nogmaals.
‘juffrouw Brack, juffrouw Mac Mootry, pa R. juffrouw van Waardenburg, juffrouw Romans van Schaik’, foto afkomstig van weidema.net/Rob%20Rugebregt.html
In de database Gelijkstellingen, toepasselijkverklaringen en naturalisaties Nederlands-Indië en Indonesië → Naturalisaties & Gelijkstellingen vinden we tot slot nog een interessante vermelding van ‘Meta Maria Romans van Schaik’, geboren op 5 juli 1928 in Padang. De combinatie van een zeldzame achternaam, de geboorteplaats Padang en het relevante tijdvak biedt aanknopings­punten voor verdere speculatie. Maar het signaleren van deze informatie is eigenlijk al voldoende.
Screenshot van de database Gelijkstellingen, toepasselijkverklaringen en naturalisaties Nederlands-Indië en Indonesië > Naturalisaties en Gelijkstellingen met de vermelding van ‘Meta Maria Romans van Schaik’, geboren op 5 juli 1928 in Padang

Poesiealbum Padang S.W.K., pagina 14 en 15

We zien een pasfoto van een meisje, geplaatst in het midden van een grote, zorgvuldig met potlood getekende achtpuntige ster. Boven de foto staat de tekst: 

Kennismaking op de Banda op weg naar M’kwari
December 1950. Hardstikke zeeziek.

Rechts onder de foto staan de namen V.H. Schnepf en R. van Ligt vermeld. Beide namen zijn lastig te lezen dus mogelijk klopt dit niet helemaal.

Het ms. Banda van de Koninklijke Paketvaart-Maatschappij (KPM) voer rond december 1950 op vaste lijndiensten naar Nederlands-Nieuw-Guinea, met Manokwari als een van de reguliere aanloophavens.

De familie Schnepf bezat destijds een bekende lokale onderneming in Manokwari: de SCHNEPF Limonadefabriek. Over de familie Schnepf in Manokwari is helaas bijzonder weinig bekend. Nieuw-Guinea vormt in veel opzichten een blinde vlek binnen de Nederlandse koloniale archieven. De burgerlijke stand werd er pas in 1950 ingevoerd en veel documenten gingen verloren of werden vernietigd tijdens de overdracht aan Indonesië in 1962.

De naam R. van Ligt komt voor in een fragment van een personeelslijst uit het archief Nederlands Bestuur Nieuw-Guinea (1949‑1962; Nationaal Archief, 2.10.25.02), maar veel verder komen we vooralsnog niet.
Manokwari, Nederlands Nieuw-Guinea omstreeks 1957
Manokwari, Nederlands Nieuw-Guinea omstreeks 1957
Getekend door Frans Edaven Peereland
Via www.indoshop.nl