Aanwijsplaten (614)

Meer aanwijsplaten

Aanwijsplaten (613)

Meer aanwijsplaten

De kleuren van Sint Pancratius

Even de ogen uitkijken in de Pancratiuskerk in ’s‑Heerenberg. 

Augustus 2025.

Aanwijsplaten (612)

Meer aanwijsplaten

Hipstamatic: Anthony 1718 + Staccato 5

Album WW, epiloog

Om de serie scans van het fotoalbum WW niet grijs en saai te laten eindigen, sluiten we af met een scan van het voorste schutblad, bedrukt met een goudkleurig arabesk- of krul­ornament­patroon. Het herhalende motief van ranken en krullen in rococo-stijl straalt de luxe uit die kenmerkend was voor fotoalbums uit de late negentiende eeuw.

Album WW, pagina 24, foto’s 1 en 2

Foto’s van een kleuter
Een zwaaiende kleuter is natuurlijk een toepasselijke manier om afscheid te nemen van dit fotoalbum: dit zijn de laatste twee foto’s. Het kindje heeft precies zo’n blik van: “Goed dan, als jij wilt dat ik zwaai voor de foto, dan doe ik dat.” Een uitdrukking die je vaak ziet bij mensen die eigenlijk niet willen poseren.

De foto’s zijn afgedrukt op Agfa‑Lupex-fotopapier bij Photo Weiand in Koblenz, met batch­nummer ‘5316’. Deze studio lijkt een nieuwe incarnatie te zijn van Photo‑Radio Weiand, een naam die we eerder achterop foto’s in dit album tegenkwamen. Ook voor deze foto­studio lijkt dus een nieuw tijdperk te zijn aangebroken, met een nieuwe naam en een nieuw beeldmerk. 

Album WW, pagina 23, foto 2

Vrouw met spelend kind op straat
Sommige foto’s in het album blijken regelrechte juweeltjes, en dit is er zo een. We zien een blij huppelend kind op straat, met daarachter een misschien wel even blije dame. Zeker als je inzoomt, zie je wat een fantastisch moment deze fotograaf heeft weten vast te leggen, helemaal als je nagaat hoe de lichtomstandigheden waren.

Wat je bij inzoomen ook beter ziet, is de tekst op de gevel achter de vrouw. Je hoeft niet eens lang te zoeken om te ontdekken dat de naam rechts op de gevel ‘Peter Bendheuer’ is. En dan ontdek je al snel dat de tekst links achter de vrouw voluit ‘Hotel zur neuen Post’ luidt. Het bijbehorende adres is eenvoudig te vinden: Ursulastraße 52 in Keulen. Hieronder zie je een leuke historische ansichtkaart van het gebouw, en daaruit kun je zelfs precies afleiden waar de vrouw en het kind hebben gestaan.

De geschiedenis van het hotel in en na de Tweede Wereldoorlog is lastig na te gaan, maar het lijkt erop dat het pand de oorlog niet heeft overleefd. Tegenwoordig bestaat het adres zelfs niet meer en loopt de Ursulastraße nog maar tot nummer 32. 

Op de achterkant van de foto zien we een rond stempeltje met de naam van de studio:
Photohaus Dohm, Eintrachtstraße 6, Köln.

Nu is het zo dat de Eintrachtstraße in de nazi-tijd (rond 1935) werd hernoemd tot Winterbergstraße, naar een SA-man (bron: Altes Köln). Pas later werd de oude naam weer in ere hersteld. We kunnen er dus met een redelijke mate van zekerheid van uitgaan dat deze foto van vóór 1935 is.

Het komt niet vaak voor dat we foto’s in dit album zo exact kunnen lokaliseren én in de tijd kunnen plaatsen. Waarom de foto in het album is opgenomen, blijft echter lastig te bepalen.

Album WW, pagina 23, foto 1

Foto van twee goed geklede kinderen

Inmiddels zijn we in een stadium van het album gekomen waarin we foto’s tegenkomen die nergens anders bij lijken te horen. Hier zien we twee zeer goed geklede kinderen die zo uit een vintage modeblad zouden kunnen komen. Helaas ontbreekt ook hier elke context. Het enige detail dat opvalt, is dat het meisje lijkt te loensen.

De achterzijde van de foto is blanco. 

Album WW, pagina 22, foto 2

Twee vrouwen met kinderwagens
De volgende foto op pagina 22 is een fraaie afdruk van twee vrouwen met kinderwagens op een pad langs een rij bomen. De bomen lijken in bloei te staan, of anders zorgt de lichtval voor het bijzondere effect dat ze bijna lichtgevend lijken. De vrouwen zijn tamelijk warm gekleed, met lange jassen en hoofddeksels.

Met wat fantasie zou je in de vrouw links dezelfde persoon kunnen herkennen als de vrouw links op foto 1 van pagina 22, maar dat kan ook komen door de vergelijkbare hoed. Zeker is dat dus allerminst. Deze foto wijkt in elk geval op andere punten sterk af van die eerdere opname: het lijkt een andere camera, een ander type film, en/of een andere ontwikkel- of afdruktechniek te zijn geweest. Alles bij elkaar heeft de foto daardoor een totaal andere uitstraling.

De achterzijde van de foto is volledig blanco.

Album WW, pagina 22, verborgen achter foto 1

Verborgen foto

Verstopt achter foto 1 van pagina 22 zat dit eigenaardige plaatje. Het lijkt uit een grotere foto te zijn geknipt, en voor de stevigheid is er een stukje papier van een tijdschrift of iets dergelijks op de achterkant geplakt. Dat papier laat aan één kant een beetje los, maar helemaal losmaken lijkt niet mogelijk zonder de foto te beschadigen. Het meet 4,8 bij 5,7 centimeter, dus het is klein.

We zien een man in colbert en stropdas met een meisje op schoot achter een gevulde hore­catafel. Het meisje draagt een jurkje en heeft een witte strik in het haar. De man houdt zijn linkerhand voor haar mond, maar het is moeilijk te zeggen wat er precies gebeurt.

Vooralsnog stop ik de foto weer terug waar hij verstopt was.

Album WW, pagina 22, foto 1

Foto’s van twee vrouwen en een jong meisje
We zien hier hetzelfde gezelschap als op pagina 21, foto 1. Het meisje lijkt zich hier veel bewuster van de fotograaf: ze kijkt recht in de lens. Het gezelschap staat op een verder leeg bospad. De fotograaf heeft de zon in de rug, en die lijkt fel te schijnen. De beide volwassenen kijken wat moeizaam tegen de zon in.

De foto is afgedrukt op Agfa‑Lupex-fotopapier bij PHOTO‑RADIO WEIAND, met batch­nummer ‘G819’, hetzelfde nummer als bij de vorige foto’s.

Album WW, pagina 21, foto’s 2, 3 en 4

Foto’s van een klein gezelschap
Deze drie foto’s lijken vrij snel achter elkaar genomen te zijn. We zien dezelfde jongedame en jongeman als op foto 3 en 4 van de vorige pagina, samen met andere mensen in verschillende groepsopstellingen:

1. De jongedame en jongeman staand naast twee oudere mensen.

2. De jongedame en jongeman zittend naast dezelfde oudere man. Helaas is deze foto iets minder scherp.

3. De jongedame zittend tussen de oudere vrouw en de oudere man, met daarnaast, eveneens zittend, de vrouw die we op foto 4 van de vorige pagina naast de twee bij de auto zagen staan.

De drie foto’s zijn genomen bij een woning. Op de eerste foto staat men voor een huisdeur met een bordje met huisnummer 6. Op de andere twee foto's zitten de mensen in een tuin, vermoedelijk bij hetzelfde huis.

De gelaatsuitdrukkingen variëren van goedlachs (de jongedame en jongeman, en de vrouw die bij de laatste foto is aangeschoven) tot iets serieuzer (de oudere man) en aanzienlijk serieuzer (de wat oudere vrouw).

Iedereen is netjes gekleed. De jonge vrouw die we op de eerdere foto’s zagen, draagt hier geen hoedje, waardoor haar gezicht beter zichtbaar is op de foto. Dat geldt ook voor de aangeschoven vrouw op de derde foto. De man draagt een ronde bril en heeft op twee van de foto's een pijp in de hand.

De foto’s zijn afgedrukt op Agfa‑Lupex-fotopapier bij PHOTO‑RADIO WEIAND, met batch­nummer ‘G819’, hetzelfde nummer als bij de vorige foto’s.

Album WW, pagina 21, foto 1

Kiekje van twee vrouwen en een jong meisje in een roeiboot
We zien twee lachende vrouwen met daartussen een meisje dat in gedachten verzonken lijkt. De drie bevinden zich in een roeibootje op het water. In de verte is nog een tweede roeiboot met mensen te zien.

De foto is afgedrukt op Agfa‑Lupex-fotopapier bij PHOTO‑RADIO WEIAND, met batch­nummer ‘G819’, hetzelfde nummer als bij de vorige foto’s.

Dit gezelschap is ook hier te vinden.

Album WW, pagina 20, foto’s 3 en 4

Foto's van een jongedame en jongeman

Ook deze twee foto’s horen duidelijk bij elkaar. De jongedame is netjes gekleed met een lange lichte overjas, hoedje, witte handschoenen en een bijpassend tasje. De jongeman draagt een donker pak met stropdas.

Op de eerste foto zien we hen bij een afrastering, waarachter een soort boomgaard en een aantal pony’s of kleine paarden te herkennen zijn. Op de tweede foto zit de jongeman op de passagiersstoel van een auto terwijl de jonge vrouw ernaast staat. Achter haar bevindt zich een andere vrouw, ook netjes gekleed met hoedje. Op beide foto’s lachen alle betrokkenen.

Opvallend is dat deze twee personen, in tegenstelling tot de meeste andere in het album, een donkerdere huidskleur hebben. Mogelijk wijst dit op een (deels) Indische of Zuid-Aziatische achtergrond, maar zekerheid ontbreekt. Omdat vrijwel alle andere foto’s duidelijk autochtone Duitse personen tonen, is dit verschil in uiterlijk vermeldenswaardig.

De foto’s zijn afgedrukt op Agfa‑Lupex-fotopapier bij PHOTO‑RADIO WEIAND, met batch­nummer ‘G819’. Als deze studio chronologisch heeft genummerd, kunnen de foto’s hiermee geplaatst worden tussen foto 1 en foto 2 op pagina 8.

Op de tweede foto is nog een interessant detail te zien. Achter de auto waarbij onze hoofdpersonen zich bevinden, staat het zijspan van een motor. Dit deel van de foto is opmerkelijk vanwege de persoon in het zijspan die ostentatief zijn gezicht bedekt, én vanwege het nummerbord: P‑8196 (zie de uitsnede hieronder, die op hogere resolutie is gescand om beter te kunnen inzoomen).

Het kenteken P‑8196 kan worden geplaatst in de periode ca. 1920‑1945 (Weimar­republiek of Derde Rijk). Het is vrijwel zeker niet meer na de oorlog gebruikt. De ‘P’ staat voor de regio Potsdam (provincie Brandenburg). Dat hoeft natuurlijk niet te betekenen dat de foto’s daar ook genomen zijn, maar het is opvallend dit detail in het album terug te vinden, na alle eerdere foto’s die zich rond Koblenz leken te centreren.