We zijn aan de barbaren overgeleverd

Spotprent met dr. William Crowther op St David’s Cemetery

Als vervolg op de vorige post: een mooie spotprent over een lelijk indicent.

Door een onbekende kunstenaar.

Voorheen toegeschreven aan Thomas Midwood.

Niet gesigneerd en ongedateerd.

Verwijderd uit het Crowther-album, deel 1, 1817–1885, Political C.12555.

Op de verso-zijde in het handschrift van Sir William Crowther: ‘Schets door T. Midwood. Tafereel St. David’s Churchyard? Mr. John Davies? Dr. W.L. Crowther? Een satire op de King Billy-episode’.

Bron: libraries.tas.gov.au

Hopelijk ver genoeg van de boom

W.E.L.H. Crowther, bibliophile, door Florence Rodway. 

De afgebeelde man is William Crowther (Tasmanië, 1887–1981), zoon van Edward Crowther (1843–1931) en kleinzoon van de in Haarlem geboren William Lodewyk Crowther (1817–1885). Deze voorvader werd uiteindelijk premier van Tasmanië, maar is vooral bekend vanwege de vermeende verminking van de stoffelijke resten van William Lanne. Van Lanne werd destijds (1869) abusievelijk gedacht dat hij de laatste mannelijke Tasmaanse Aboriginal was. Crowther zou diens schedel hebben verwijderd en naar het Royal College of Surgeons in Londen hebben gestuurd.

Op 9 januari 1889 werd in Franklin Square in Hobart een bronzen standbeeld van grootvader Crowther opgericht, gefinancierd door publieke bijdragen. Op 15 augustus 2022 stemde de gemeenteraad van Hobart met 7 tegen 4 vóór het verwijderen van dit standbeeld uit de openbare ruimte in Franklin Square, als gebaar van verzoening.

Standbeeld William Lodewyk Crowther, Franklin Square, Hobart. Foto: Shkuru Afshar.

De bibliograaf en verzamelaar William Crowther, met wiens verstilde portret we deze post begonnen, was vanaf 1955 actief als ere-adviseur voor Australische bibliografie bij de State Library of Tasmania. Hij verzamelde veel informatie over de geschiedenis van de geneeskunde en de natuurhistorie in Tasmanië. In 1963 schonk hij de verzameling skelet­resten van Aboriginals die zich in familiebezit bevond aan het Tasmanian Museum. Vanaf 1964 werd zijn collectie van meer dan 15.000 boeken, manuscripten en historisch materiaal geleidelijk overgedragen aan dezelfde State Library.

William Crowther (1788–1839)

   │

   └── huwelijk met Sarah Pearson (1795–1863)

         │

         └── William Lodewijk (Lodewyk) Crowther (1817–1885)

               Arts, naturalist, premier van Tasmanië

               │

               └── huwelijk met Sarah Victoria Marie Louise Guillod

                     │

                     └── Edward Lodewyk Crowther (1843–1931)

                           Arts, politicus in Tasmanië

                           │

                           └── huwelijk met Emily Augusta Lillie

                                 │

                                 └── William Edward Lodewyk Crowther (1887–1981)

                                       Bibliograaf, verzamelaar, adviseur State Library

Personal von Bramberg

We zien een foto van een groep mensen in de open lucht. Op de voorgrond zit een gehurkte, net geklede man, daarachter vrouwen in schorten (typisch voor huishoudelijk of boerderijpersoneel), een hond en een tuin- of parkachtige omgeving. De kledingstijl lijkt te wijzen op een tijdvak van circa 1900–1920.

Op de achterzijde zien we een standaard ansichtkaartopdruk en de Duitse tekst “Personal von Bramberg”. Mogelijke interpretaties zijn een landgoed of huis genaamd Bramberg, zoals bijvoorbeeld Schloss Bramberg in Beieren, een hof of boerderij in Bramberg am Wildkogel (Oostenrijk) of Pension Schloss Bramberg in Luzern.

In Zuid-Duitsland en Oostenrijk komen boerderijen en Gutshöfe met eigen namen veel voor (bijv. ‘Gut Bramberg’ of ‘Bramberger Hof’). In zo’n context is “Personal von Bramberg” een heel natuurlijke formulering: personeel van dat Gut.

Als Bramberg een familienaam zou zijn (bijvoorbeeld van een fabrikant, pensionhouder of landeigenaar), kan “Personal von Bramberg” ook betekenen: personeel in dienst van de familie Bramberg. In dat geval is de aanduiding minder geografisch en meer sociaal van aard.

Al met al zijn de mogelijkheden te uitgebreid om stuk voor stuk na te lopen. Voor je het weet beland je in een rabbit hole en ben je uren verder. Voor deze post is het daarom voldoende dat het beeld in elk geval in het publieke domein terecht is gekomen.

Illustraties van Kick Hofer

Twee van de iets minder heftige illustraties uit Vrouwenkamp op Java, 

door J.H. Hooykaas-van Leeuwen Boomkamp, met tekeningen van Kick Hofer. 

Uitgegeven door N.V. G. Kolff & Co. 

Amsterdam-Batavia 1946.

Zie ook Bijzondere map met spotprenten.

Kohtla Põlevkivikombinaadi eesrindlik remondilukksepp Murd. (1947)

Vooraanstaande onderhoudsmonteur Murd van 

het olieschalekombinaat van Kohtla (1944‑1961, zie hier). 

Via Rahvusarhiivi fotoinfosüsteem (FOTIS)

Gehergroepeerd

Groepsfoto met blanco achterzijde van negen vermoedelijk Belgische militairen uit de Eerste Wereldoorlog. De mannen dragen een combinatie van militaire uniformstukken en werkkleding, wat wijst op een situatie buiten de directe frontlinie, bijvoorbeeld in een achtergebied of tijdelijk kamp.

De combinatie van kleding en locatie zou kunnen wijzen op een Belgisch legerkamp in Noord-Frankrijk, mogelijk in de regio Calais–Duinkerke–Saint-Omer, in de periode 1914 of begin 1915.

Wanneer we de man linksachter nader bekijken, lijkt op zijn kraag een verticale rangschikking van een ‘X’ en een ‘5’ zichtbaar. De Belgische artillerie gebruikte gekruiste kanonnen (een X‑vorm) als symbool, vaak in combinatie met een regimentsnummer. Op basis hiervan zou deze man mogelijk tot het 5e Regiment Artillerie hebben behoord, al is dit op grond van de foto niet met zekerheid vast te stellen.

Na de val van Antwerpen (10 oktober 1914) trok het Belgische leger zich terug via onder meer Sint-Niklaas, Eeklo en Zelzate richting Frankrijk. Daar werden de troepen opgevangen en ondergebracht in verschillende kampen in Noord-Frankrijk. In de omgeving van onder meer Wormhout, Kassel en Steenvoorde verbleven Belgische eenheden in houten barakken, geïmproviseerde kampen en oefenterreinen voor hergroepering en hertraining.

De foto lijkt goed te passen binnen deze periode (laat 1914 – begin 1915). Belgische militairen droegen toen nog vaak de donkerblauwe uniformen model 1913, kepi’s en kraagspiegels met eenheidssymbolen en regimentsnummers. Deze elementen sluiten aan bij wat op de foto zichtbaar is, al blijft een exacte datering en lokalisering onzeker.

Communieportret

We zien een sepia(kleurig) studioportret van een jong meisje in een lange witte communiejurk met fijne borduursels en een sluier die over haar schouders valt. Ze staat naast een sierlijk houten tafeltje waarop een mandje bloemen en een paar handschoenen liggen. De achtergrond is eenvoudig en zacht belicht. Onder aan de kaart staat de naam van de fotograaf en het adres van de studio:

Hergel Phot. 22, Rue Neuve, Bruxelles

Deze fotograaf heeft geen eigen lemma in FOMU, maar de naam wordt wel genoemd bij informatie over collega Auguste Depret, omdat hij op hetzelfde adres in Brussel gevestigd is geweest. Er is ook enige tijd een Atelier Cornelisse‑Hergel geweest, maar daar houdt de beschikbare informatie wel op. Dit lijkt typisch zo’n fotograaf die vooral bekend is via bewaard gebleven foto’s, en niet via officiële registers.

Carli, Frederik Hendrik (foto’s)

In diverse online stambomen komen we de naam tegen van Frederik Hendrik Carli (31‑12‑1889 ‑ ??), geboren te Semarang, Midden-Java, Nederlandsch-Indië. De exacte datum van overlijden is moeilijk te vinden. Naar alle waarschijnlijkheid is hij overleden op Nieuw-Guinea, wat het zoeken bemoeilijkt, en moet de datum van overlijden na augustus 1955 liggen (de eigenaar van de foto’s hierboven weet dat er op die datum nog contact is geweest met Nederland).

Op sommige stamboomsites staat als geboortedatum 1890 vermeld, maar blijkens een extract uit het stamboek bij het Departement van Oorlog (zie onderaan) is de datum wel degelijk 31 december 1889. Zijn ouders waren Adrianus Bernardus Carli en een Javaanse vrouw, die geboekstaafd staat als Paliah.

F.H. Carli is getrouwd geweest met Anna Jacoba Boyd (in sommige documenten gespeld als Boijd) en na haar overlijden met haar zuster Marie Boyd (idem). Uit beide huwelijken zijn kinderen geboren.

Het is hier niet de bedoeling een complete stamboom op te zetten, maar juist om informatie voor bestaande stambomen te bieden. Tot nu toe zijn er namelijk nergens foto’s opgedoken van Frederik Hendrik Carli. De foto’s hierboven komen uit een familiearchief van een kleindochter van F.H. Carli die in Nederland woont. Uit de tekst op de achterkant van de foto’s blijkt dat het hier gaat om:

1. Frederik Hendrik Carli, studioportret

2. Frederik Hendrik Carli en eerste echtgenote Anna Jacoba Boyd

3. Frederik Hendrik Carli en tweede echtgenote Marie Boyd

4. Paliah (bijnaam Tjang), moeder van Frederik Hendrik Carli, pasfoto

We hebben hier dus verschillende foto’s van F.H. Carli, zijn echtgenotes Anna Jacoba Boyd en Marie Boyd en, verrassend genoeg, een foto van zijn moeder Paliah, bij deze tak van de familie vooral bekend onder haar roepnaam Tjang (een naam die F.H. Carli zelf ook gebruikte, zoals blijkt uit een ansichtkaart uit Nieuw-Guinea aan Nederland).

Mensen die werken aan een stamboom waarin een of meer van deze personen voorkomen, hebben hierbij toestemming om deze foto’s te gebruiken. Mocht uw interesse verder gaan, dan zijn er nog een paar foto’s in deze verzameling. Op verzoek kunt u een link krijgen naar een online album met alle foto’s.

Hipstamatic: Alexander 35 + Nor'Shor 72

Geïnstitutionaliseerd

KBTR, TivoliVredenburg, maart 2026.

Even veiligstellen

Geregistreerde: Everardus Johannes Petrus van der Kroft

Geboortedatum: 31‑10‑1929

Geboorteplaats: ’s‑Gravenhage

Geregistreerde: Johannes Petrus Augustinus van der Kroft

Geboortedatum: 06‑02‑1932

Geboorteplaats: ’s‑Gravenhage

Foto 1: Everardus Johannes Petrus van der Kroft (links) en Johannes Petrus Augustinus van der Kroft

Foto 2:

J.P.A. van der Kroft (Jan) staand tweede van links; E.J.P. van der Kroft (Eef) staand vierde van links

Foto 3:

J.P.A. van der Kroft (Jan) rechts; de persoon links is onbekend.

Foto’s uit eigen collectie. Van alle foto’s is de exacte datum onbekend. Foto 3 is een kopie; de locatie van het origineel is onbekend.

Bevolkingsregister gemeente Den Haag Bevolkingsregister met Petrus Adrianus Marinus van der Kroft

Doe maar mijn vakje rood maken

Mixed media op basis van lokale verkiezingsfolder, maart 2026.

Hipstamatic: Franco + Wanli UFO

Zanele Muholi – 2026 Hasselblad Award Laureate

Zanele Muholi – 2026 Hasselblad Award Laureate

South African photographer Zanele Muholi: 

‘My mother worked for a white family. I remember the pools I wasn’t allowed to swim in’ (interview)