15 juli 2026

A knowing smile

Portretfoto van een onbekende man
We zien een foto van een man in een donker pak met stropdas en een lichtgekleurde overhemdkraag. De man heeft zo’n typische glimlach van iemand die iets weet wat wij niet weten. Zijn bril is van het dunne, ronde type dat in de jaren dertig populair was. Ook zijn kapsel – strak naar achteren gekamd en hoog opgeschoren – past goed bij die periode. De foto is een studioportret, waarschijnlijk gemaakt voor een officieel doel, zoals een pasfoto, sollicitatie of familieportret. De afdruk heeft een getande rand, een kenmerk dat veel voorkomt bij foto's uit de jaren 1930 en 1940.

De achterkant is minstens zo interessant. We zien:

  • de naam ‘Derksen’, mogelijk de geportretteerde of degene voor wie de foto bedoeld was;
  • een reeks getallen in potlood, zoals: 14½ – 26 – 28, 62 – 66, 12½ – 36 – 52, 60 – 65 (21) enzovoort;
  • rechts een vage schets, mogelijk een patroon of kledingontwerp.
Een mogelijke verklaring is dat de getallen maatvoeringen zijn – borst-, taille-, rug- en mouwmaten bijvoorbeeld – zoals een kleermaker die zou noteren bij het aanmeten van een pak. De schets rechts (haast niet zichtbaar)  ondersteunt die gedachte: het lijkt op een silhouet van een bovenlichaam met lijnen waar maten bij horen. Zeker weten doen we het natuurlijk niet. Vandaar waarschijnlijk ook die glimlach.
Op de achterkant van een foto genoteerde maten, plus de naam ‘Derksen’

Ik deel een park

Larry Achiampong knuffelt Hendrik Lorentz

12 juli 2026

Het gedicht dat niet oud werd

STRAALJAGER

Dat is een straaljager, mijn zoon.
Hij jaagt op dit moment door de geluidsbarrière
en – en passant – ook door je moeders serre
met z’n vileine toon.
 
Die daar kost wel een half miljoen
en daarom kunnen wij geen woning krijgen.
Toch is zo'n ding er enkel om te dreigen,
begrijp je wel? Ze gaan er niets mee doen,
 
zeggen ze immers, ’t Is alleen vertoon.
Die dingen zijn om oorlog te vermijden
en daarom moet een leraar honger lijden
en krijg jij heel slecht onderwijs, mijn zoon.
 
Maar troost je. Dat vindt iedereen gewoon.
Alleen je vader en je moeder zijn ertegen
en met ons nog een stuk of acht of negen,
maar daar houdt het beslist mee op, mijn zoon.
 
De rest zegt, och nou ja, het móét helaas...
Kijk daar, die duizend mensen in de straten,
die praten zo. Erg rustig en gelaten.
Wij niet. Maar wij zijn dwaas.
 
En als ik het eens zeggen zou, wat dan?
Als ik tot al die moeders ging betogen:
pas op... pas op... we worden weer bedrogen
en onze kinders gaan er an... !

Wat dan, mijn zoon? Dan lachen ze me uit.
Ze zijn te moe om het meteen te vatten.
Ze zijn niet meer van vlees; ze zijn van watten,
medicinale watten in hun huid.
 
Geen hart, geen milt, geen nieren en geen bloed,
alleen maar watten onder hun japonnen.
Dat hoort ook zo. Daar is het om begonnen.
Wij enkelen zijn gek. En zij zijn goed.
 
De arbeiders, de watten middenstand,
de zigzag-watten intellectuelen...
mannen en vrouwen eender, al die velen,
het hele gewatteerde Nederland.

Ik hoop maar dat je net zo wordt als zij,
een van de watten mensen. Een van velen
die 't al met al geen flikker meer kan schelen.
Dan ben je veel gelukkiger dan wij.
 
Pas op, mijn zoon, ik doe de ramen toe.
Maar ook, wanneer mijn raam is toegeschoven
hoor ik nog steeds de straaljager, hoog boven
‘the happy many’ en ‘the miserabele few’.
Omslag ‘Weer of geen weer’, Annie M.G. Schmidt. N.V. De Arbeiderspers, MCMLIV
Uit: Weer of geen weer, Annie M.G. Schmidt 
N.V. De Arbeiderspers, MCMLIV

09 juli 2026

Algemene Begraafplaats Tolkamer

Tolkamer War Cemetery
Tolkamer War Cemetery
Tolkamer War Cemetery is een kleine militaire begraafplaats die deel uitmaakt van de algemene begraafplaats aan de Bijlandseweg, aan de noordoever van de Rijn ten westen van Tolkamer. Op de begraafplaats liggen acht oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog begraven. Vijf van hen waren vliegeniers van het No. 640 Squadron RAF, gesneuveld op 17 juni 1944. Twee anderen waren vliegeniers van de Royal Canadian Air Force, eveneens omgekomen op 17 juni 1944. Deze zeven vormden de bemanning van een Handley Page Halifax-bommenwerper die in de omgeving neerstortte. De achtste is een onbekend gebleven Canadese militair.

Het graf van Elke Winterscheid ligt direct naast de militaire graven. Haar grafteken maakt geen deel uit van de officiële Commonwealth War Graves, maar bevindt zich wel binnen hetzelfde kleine, omheinde gedeelte van de begraafplaats aan de Rijn. Dit terrein werd oorspronkelijk gebruikt voor het begraven van lichamen die in de omgeving uit de Rijn werden geborgen. Dat verklaart wellicht ook de aanwezigheid van een gedenkteken of grafsteen voor Erich Brassmann (1904–1978).
Begraafplaats Tolkamer
Tolkamer War Cemetery

Hipstamatic: Anthony 1718 + Melange CX

Constellatie van haan en zon
DvOns Gld, achterkant
DvOns Gld, achterkant
Met spreukjes versierde buurtbieb
Buitengebied Pannederden
IJsbaan tijdens de zomerdagen, Lobith
Screenshot Hipstamatic-instellingen Anthony 1718 + Melange CX

07 juli 2026