16 februari 2026

Album 1938–1943, pagina 36 en 37

Album 1938–1943, pagina 36
Album 1938–1943, pagina 37, foto’s van jongelui op een sportveld
Album 1938–1943, pagina 36: Oud-Beijerland

We zien foto’s van een buitengebeuren voor een groot pand. Na wat snuffelen lijkt het hier te gaan om het sportveld van de oude HBS in Oud-Beijerland. Op piershil.com is een foto te zien met de titel ‘Vanaf het sportveld van de HBS’ (1963), en aan de hand van die foto kun je mooi het torentje, het dak en de ramen vergelijken met die van het gebouw op foto 1 van pagina 36.
Album 1938–1943, pagina 36. foto 1: jongelui voor de HBS in Oud-Beijerland
HBS in Oud-Beijerland

De vraag is wel wat de functie van het gebouw dan eigenlijk was tijdens de oorlogsjaren. Op de site van Open Monumentendag lezen we: “Het gebouw fungeerde in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog als hoofdkwartier van het Zuidfront van de Vesting Holland en na de Bevrijding werden in het gebouw tijdelijk N.S.B.’ers opgesloten.” Hierbij wordt niet expliciet vermeld wat de status van het gebouw was tijdens de oorlogsjaren. Als we evenwel 1943 als ijkjaar nemen voor deze pagina uit ons album (de andere dateringen lijken te kloppen en per slot van rekening heet het album ‘1938–1943’), dan kunnen we misschien met wat slagen om de arm concluderen dat de school tijdens de oorlog gewoon als school heeft gefunctioneerd. Maar wacht...
Album 1938–1943, pagina: jongelui op sportveld
De website piershil.com bleek nog een mooie, maar ook wat verwarrende verrassing in petto te hebben. Op de pagina ‘1920 – De gymzaal van de HBS’ staan onderaan twee oude zwart‑witfoto’s (‘De gymzaal in 1945’). En tot mijn verbazing staat de heldin van ons album daar pontificaal op beide foto’s. Je hoeft niet eens te zoeken: ze neemt op allebei zo ongeveer de belangrijkste plek in.

Vergelijk je de kleding op beide reeksen foto’s (album versus website, dus de foto hierboven tegenover de twee hieronder), dan lijkt het er sterk op dat onze heldin zelfs precies dezelfde outfit draagt.
 
Jongelui voor de HBS in Oud-Beijerland, 1945. Van piershil.com. een van de gezichten is omcirkeld in het kader van dit blogartikel.
Jongelui voor de HBS in Oud-Beijerland, 1945. Van piershil.com. een van de gezichten is omcirkeld in het kader van dit blogartikel.
Natuurlijk kán het dat ze op twee verschillende dagen toevallig hetzelfde aan had, maar het kan ook betekenen dat één van de twee dateringen niet klopt: óf de foto’s in het album zijn niet van 1943 maar van 1945, óf de foto’s op piershil.com zijn niet van 1945 maar van 1943. Aan de andere kant: onze dame lijkt in beide reeksen inderdaad hetzelfde gekleed (wat op een verkeerde datering zou wijzen), maar de andere personen juist niet (wat weer pleit voor twee verschillende dagen). Voorlopig zijn beide opties dus goed mogelijk. Ook hier geldt: misschien komt er ooit nog voortschrijdend inzicht.

Album 1938–1943, pagina 34 en 35

Album 1938–1943, pagina 34
Album 1938–1943, pagina 34 en 35: van Hilversum tot Oud-Beijerland

Deze twee pagina’s zijn hier samengevoegd omdat de reeks van pagina 34 doorloopt naar de volgende pagina. We zien in totaal dus zeven foto’s uit Hilversum en twee uit Oud‑Beijerland.
Album 1938–1943, pagina 34
Ondanks het tijdsgewricht hebben met name de dames uit de eerste set (Hilversum) een uitermate zelfbewuste houding. Ze laten zich niet kennen. Dat heeft geïnspireerd tot de volgende omschrijvingen:

(1) Ons model in lichte mantel
Op de wintercatwalk van ’43 zet onze model haar beste stap in een mantel die niet alleen warm is, maar ook een subtiel signaal afgeeft: ‘kou is een mening, stijl is een feit’. De royale knopen en pluizige wanten vormen een charmante combinatie van elegantie en pure overlevingskunst. Let vooral op de nonchalante blik richting de horizon, alsof geen enkele tegenwind haar uit balans kan brengen.
Album 1938–1943, pagina 34, foto 4: zelfbewuste en modieuze vrouw in bosrijke omgeving, Hilversum, waarschijnlijk 1943
(2) Ons model in donkere jas met bontaccenten
Hier komt onze tweede ster, die bewijst dat zelfs in oorlogstijd een vleugje glamour niet verboden is. De donkere jas met zachte bontdetails fluistert: ‘praktisch, maar nooit saai’. De witte sokken geven een frisse knipoog naar de toekomst, terwijl haar houding verraadt dat ze precies weet hoe fotogeniek ze is. Een look die zegt: ‘Ja, het is koud – maar ik draag warmte die je kunt zien en voelen.’
Album 1938–1943, pagina 34, foto 6: zelfbewuste en modieuze vrouw in bosrijke omgeving, Hilversum, waarschijnlijk 1943