Album 1938–1943, pagina 7

Album 1938–1943, pagina 7: jolijt met een subtiele symbolische lading

Kamperen, kokkerellen en een verkleedpartij. We zien inmiddels een ander jaargetijde, maar de sfeer is grotendeels nog even ongedwongen als op het vorige setje foto’s, ofschoon de pret met het uniform ook een ondertoon van ernst heeft. Het land was immers bezet door de Duitsers.

Het uniform op de foto’s is geen officieel uniform, maar een verkleed­kostuum dat sterk leunt op de iconografie van huzaren, cavalerie en muziekkorpsen. In de jaren 1930 en 1940 waren zulke kostuums populair bij schoolfeesten, niet-officiële jeugdactiviteiten en bijvoorbeeld lokale toneelstukjes. Tijdens de bezetting kregen zulke verkleedpartijen vaak een ondertoon van heimelijk patriottisme: men koos bewust voor ‘oude Nederlandse’ of ‘militaire’ stijlen die níét Duits waren.

Dit lijkt in lijn met diverse interviews en dagboekfragmenten (bijv. uit Piershil, Goudswaard en Zuid-Beijerland), waarin wordt genoemd dat jeugdactiviteiten en verkleedpartijen in 1940–1942 nog voorkwamen, soms met ‘oude uniformen’ of ‘toneelkleding’.

Album 1938–1943, pagina 6

Album 1938–1943, pagina 6

Een setje typisch Nederlandse winterplaatjes uit 1941, helaas niet compleet. Op deze foto’s lijkt de oorlog ver weg. Uit de beschrijving “twee oude meutjes” rechtsboven blijkt dat ook de humor nog leeft.

Album 1938–1943, pagina 5

Album 1938–1943, pagina 5: portretjes

Op deze pagina zien we een verzameling pasfoto’s van onder meer (voor zover we dat kunnen lezen) de heer Redert (hoofd van de Christelijke Lagere School te Zuid-Beijerland), tante Marie (deze foto “heeft eerst op haar persoonsbewijs gezeten”; we zien inderdaad een deel van een stempel over de foto), Willy Don, Toos (“mijn geliefde vriendin”), nogmaals Toos, Anny v/d Burgh, Toos (nu “in gala”) en Harry (dit laatste bijschrift is deels verdwenen, dus onzeker). We zien ook drie lege plekken met sporen van verdwenen foto’s op de pagina.

Over ‘mijnheer Redert’ vinden we al direct bijzondere informatie. Zijn naam wordt genoemd in het verhaal Het oorlogsgedicht voor Van de Griend. In de eerste alinea van dat fascinerende verhaal lezen we:

“H. Redert, als onderwijzer actief en woonachtig in Zuid-Beijerland. In de winter van 1944-1945 was hij geëvacueerd aan de Oud-Beijerlandse Zinkweg. Die evacuatie trof vele Hoeksche Waarders, Duitsers inundeerden grote gebieden om een invasie te bemoeilijken.”

Het lijkt erop dat dhr. Redert de oorlog goed is doorgekomen. In elk geval vinden we een advertentie uit 1953 namens een school in Zuid-Beijerland waarin zijn naam voorkomt.

Over de andere namen is vooralsnog niet veel te vinden. In het bijschrift bij foto 6, Anny v/d Burgh, staat nog iets als “Een van m’n beste vriendinnen van den Hitserd”. Na wat zoeken lijkt Den Hitsert aanvankelijk simpelweg een oude benaming voor Zuid-Beijerland te zijn, maar als je wat verder speurt blijkt de zaak iets complexer te liggen. Op deze leerzame pagina wordt een en ander uitgebreid uit de doeken gedaan.