Selma Jacobsson

In het artikel Fotomanipulatie rond 1901 komt fotografe Selma Jacobsson aan de orde. Zij zou de foto’s hebben gemaakt van W. Elwin Oliphant en Célestine Oliphant-Schoch die o.a. via gettyimages te vinden zijn. Nu is er een erg bekende Selma Jacobsson geweest die het zelfs tot hoffotograaf heeft geschopt.

Zelfportret van de Zweedse fotografe Selma Jacobsson, via Wikipedia
Alleen levert deze Selma wel een probleempje op: ze is overleden in 1899 en volgens gettyimages zijn de foto’s van de Oliphants van 1901. Ook nu zijn er weer verschillende scenario’s mogelijk. 1) De foto is gemaakt door een andere fotografe met dezelfde naam. 2) De foto is gemaakt door de bekende Selma Jacobsson maar niet in 1901.

1) De Wikipedia-categorie Swedish women photographers vermeldt maar één Selma Jacobsson. Een zoekactie op Google levert veel leuke foto’s op (kijk maar eens hier, hier en hier*) maar geen info over een eventuele tweede fotografe. Nu is Selma Jacobsson niet een erg uitheemse naam en het zou best mogelijk zijn geweest dat er in dezelfde periode twee of meer mensen met dezelfde naam rondliepen. Twee vrouwelijke fotografen met dezelfde naam in dezelfde periode wordt al iets minder geloofwaardig.

2) Volgens gettyimages zijn de foto’s van de Oliphants vintage property of ullstein bild. Inderdaad zijn dezelfde foto’s daar ook te vinden maar er staat helemaal geen extra informatie bij, dus dat schiet niet erg op.

* De site van Rötter (din källa för släktforskning driven av Sveriges Släktforskarförbund) levert nog wel een aardige treffer op, namelijk deze:

Fotografens namn & adress - Selma Jacobsson, Fredsgatan 15, Stockholm.
År - 1899
Tryckt information på fotografiets baksida - Selma Jacobsson, Fredsgatan 15, Stockholm.

Bij de verdere info staat: Faster Greta 1899 från Frälsningsarmen, står det på baksidan. Dat is aardig, een foto van tante Greta in een uniform van het Heilsleger. Bij de commentaren staat ook nog:
Gunhild Ingeborg Margareta Greta Barkman som tillsammans med sin make Nils Granelli (1871-1918) var officerare i Frälsningsarmén. Tante Greta en haar man Nils waren dus officieren in het Zweedse Leger des Heils. Oftewel, de hoffotografe heeft in elk geval wel foto’s van mensen uit het Leger gemaakt, en dat was in 1899, het jaar dat ze is overleden en een jaar waarin de Oliphants al in Zweden woonden. Open einde.

Fotomanipulatie rond 1901

In het recente blogartikel over de Oliphants stond o.a. deze foto:

Tot mijn verbazing blijkt in het boekje ’t Hart naar Boven van Célestine Oliphant-Schoch deze foto te staan:

Nu zijn er verschillende scenario’s mogelijk. Of de foto met de F van Frälsningsarmén is origineel, of die met de S van Salvation Army. Inzoomen/uitsnijden plus vergroten levert niet heel veel resultaat op.

In elk geval ben je na het zien van zoiets geneigd om verder te zoeken. En kijk eens:

De onderste foto stond te koop op een veilingsite (PicClick® DE) maar is helaas al verkocht, dus we moeten het met deze versie van lage kwaliteit doen. Maar ook hier dus een versie met een F en precies dezelfde foto met een S.

Nu is het zo dat de twee foto’s met de F te vinden zijn op bijvoorbeeld gettyimages, en die versies zijn zo fris alsof ze gisteren gemaakt zijn. Van die foto’s is ook de herkomst bekend, namelijk Photographer: Selma Jacobsson - 1901; vintage property of ullstein bild. In 1901 waren de Oliphants ook al jaren in Zweden en droegen ze dus waarschijnlijk dagelijks de F’jes. We zouden dus kunnen stellen dat die versies nieuw van een glasplaat/negatief zijn gescand en er daarom zo strak uitzien. Toch kunnen we niet helemaal zeker zijn, want juist bij de versie met de F'jes lijken er iets van kadertjes om de F’s heen te staan (maar dat zou natuurlijk ook gewoon zo in het fysieke materiaal gezeten kunnen hebben). Daar staat weer tegenover dat de S op de antieke foto van Kommandeur W. Elwin Oliphant er wat gekunsteld uitziet. Wat we sowieso kunnen stellen is dat er iemand meer dan een eeuw geleden flink aan het manipuleren is geslagen om twee nette versies van deze foto’s te maken voor verschillende markten.

---

Foto 2 uit:
’t Hart naar Boven
Célestine Oliphant-Schoch
Derde druk
Bureau van Handel en Uitgave
Leger des Heils, Amsterdam.