Lelaki hijau

September 2026.

‘Lomography Tiger CN200’ versie 1

21 januari 2025.

Nieuw speelgoed

Bij de Pipoos in Nijmegen ontdekte ik de metallic acrylverf  in tin (815) van Amsterdam (Amsterdam Acrylic Specialties). Ik heb deze verf uitgeprobeerd op de Gelli Plate.

Het resultaat? Je zou het normaliter mislukkingen kunnen noemen, maar wel ‘glorieuze’ mislukkingen. Met andere woorden: het ziet er verrassend fraai uit. Ik ben voorlopig wel weer even zoet.

You’re blocking my bloody view, mate.

Januari 2025.

Gekleurde bril

‘Ik doe maar wat.’ 

Experimenteren met kleur, Gelli Plate, december 2024.

Contactafdrukken met een Gelli Plate

Contactafdrukken maken met een Gelli Plate is makkelijker dan je denkt. Een paar dingen om rekening mee te houden:

• Wat bijna niemand vermeld, is dat een Gelli Plate ‘ingewerkt’ moet worden. Als je van die YouTube-filmpjes bekijkt, lijkt het allemaal direct vlot te gaan, maar dat gebeurt dus pas na een paar keer insmeren en slechte resultaten boeken.
• Als je eigen laserprints gebruikt, druk dan alles dubbel af. Dus gewoon afdrukken, de print weer in de papierbak leggen en nog een keer eroverheen afdrukken. Lekker donkere, contrastrijke prints met veel toner werken het best.
• Koop of gebruik minimaal twee verfrollers. Ik gebruik een brede roller om de verf te verdelen en een smallere om de prints te maken (eerst met de hand wrijven, daarna nog even met de roller).
• Werk niet te langzaam. Als je een afbeelding op de verf legt, is minder dan een minuut wrijven met de hand meer dan genoeg. Ook voor het maken van de contactafdruk is niet veel tijd nodig. Soms is iets van 20 à 30 seconden al genoeg.

Een paar notes-to-self:

• Krantenpapier, en vooral oud krantenpapier, is niet goed geschikt om een contactafdruk te maken. Het papier scheurt en blijft plakken. Je kunt wel (zoals op foto 3 hieronder) bijvoorbeeld gescheurde stroken papier op karton plakken en dan een contactafdruk maken. Een dergelijke achtergrond geeft een afdruk vaak een soort verdieping.
• Een afdruk kan qua sfeer variëren naargelang kleur en achtergrond. Vergelijk maar eens deze drie afdrukken, allemaal gemaakt op basis van dezelfde foto.
• Het is sowieso een goed idee om verschillende contactafdrukken met dezelfde afbeelding te maken. Geen enkele afdruk is hetzelfde.

Wordt waarschijnlijk vervolgd.

Horror vacui

Horror vacui, vingeroefening, februari 2022.

Ouroboros mediteert

Ouroboros mediteert, eigen werk, januari 2022.

---

Hieronder zie je de oorspronkelijke foto van de slang, maar toen ik die eenmaal klaar had, zag ik de sciencefictiontekening daaronder op Twitter, werk van Alfred Kelsner als ik goed heb gezocht. Eén oog en min of meer dezelfde kleur, niet te geloven (ik had iemand anders gevraagd een kleur te kiezen). Daarna heb ik nog wat geëxperimenteerd met fotobewerkingen, zie helemaal onderin, maar uiteindelijk is het plaatje hierboven toch het uiteindelijke werk geworden. Lockdownbezigheidstherapie, begonnen in december 2021, afgerond januari 2022.

Insomniatherapie

Boek met ansicht (vingeroefening)

Gevelde LEGO® Star Wars™ Stormtrooper

Svema in C-41?

Op het internet zijn wat berichten te vinden van mensen die Svema-kleurenfilm in C-41 hebben ontwikkeld (ontwikkelaar op kamertemperatuur), maar het is mij niet gelukt. Het resultaat was een transparante strook film. Ik heb nog een paar van zulke rollen, dus maar eens even zoeken wat de alternatieven zijn. Hier bijvoorbeeld.

Schijffilm

Ontwikkelde disc film zonder beeldjes erop. Je weet nooit wat je krijgt als je iets in een kringloopwinkel vindt, en in dit geval kreeg ik niks. Het is ook lastig voor een amateur om zoiets als dit goed te ontwikkelen denk ik. Nou ja, mislukte experimenten, die horen erbij.

Mislukt experiment: ORWO Color NC 16

Niet alle experimenten verlopen even gladjes. Na wat goede ervaringen met andere oude kleurenfilms en met info van het web dacht ik dat het wel zou lukken een rol ORWO NC 16-kleurenfilm (zonder vervaldatum) te ontwikkelen in C-41 (standontwikkeling 50 minuten, 8 minuten Blix, 1,5 minuut Stab) maar mooi mis. Het resultaat was een egaal lichtbruin negatief. Jammer maar helaas. Als ik ooit nog eens zo’n rol tegenkom, probeer ik toch maar een zwart-witontwikkelaar.

Creatief met chemicaliën

Na mijn eerste experimenten met Agfa CNS in C-41 wilde ik ook wel eens proberen een rol CNS2 in C-41 te ontwikkelen. Ik had nog ergens een oude rol 620-film liggen (vervaldatum janurari 1979), dus die heb ik omgespoeld naar 120 en vervolgens in een Agfa Jsoly-camera gestopt. Ik heb hetzelfde procedé gebruikt als bij CNS, oftewel:

Vijf minuten voorweken in water van 20 °C.
Vijftig minuten in C-41 op 20 °C, elke tien minuten agiteren.
Acht minuten in Blix, continu agiteren.
Vijf minuten spoelen in water van 20 °C.
Eén minuut in Stab op 20 °C.
Laten drogen en scannen.

Sommige foto’s zijn redelijk normaal geworden:

Toch zie je op het zwaailicht linksonder op de tweede foto dat er iets raars aan de hand is. Op sommige andere foto’s is het effect veel duidelijker:

Als je wat uitsneden maakt, zie je beter wat er nou eigenlijk aan de hand is. De artefacten lijken zich te concentreren rond/op fel belichte stukjes film. Geen idee waar dit nu door komt, maar de effecten zijn eigenlijk heel aardig:

Ik moet nog wel even melden dat de negatieven zelf er eigenlijk normaal uitzagen, behalve één klein stukje film waar duidelijk iets fysieks op het negatief zichtbaar was.

Dit specifieke stukje film wordt bijna een abstract kunstwerkje als je het scant:

Al met al is niet duidelijk wat er aan de hand is geweest. Als ik het goed begrepen heb, zijn CNS en CNS2 niet helemaal hetzelfde, dus misschien reageert CNS2 simpelweg wat feller op de C-41 dan de CNS-film. Al met al toch een aardig experiment. Dit was overigens de enige rol CNS2-film die ik had, dus het experiment zal niet snel opgevolgd worden.

---

Meer vooralsnog onverklaarbare artefacten hier.

Agfa CNS in C-41

Bruikbaar of niet? Dat vroeg ik me laatst af naar aanleiding van geoxideerde Agfa CNS-filmpatronen. De film (vervaldatum mei 1975) is inderdaad nog bruikbaar, ziehier een aantal resultaten, in onvervalste ansichtkaartenstijl.

De foto’s hierboven zijn in mei 2020 gemaakt met een Olympus Trip. Op foto 2 is iets eigenaardigs te zien (zie de uitsnede) maar dat kan allerlei oorzaken hebben. Per slot van rekening heb ik geen eerdere ervaring met deze film en deze ontwikkelmethode.

Voor het ontwikkelen van Agfa CNS moet je wel ruim een uur uittrekken. Ik heb de volgende methode gebruikt:

Vijf minuten voorweken in water van 20 °C.
Vijftig minuten in C-41 op 20 °C, elke tien minuten agiteren.
Acht minuten in Blix, continu agiteren.
Vijf minuten spoelen in water van 20 °C.
Eén minuut in Stab op 20 °C.
Laten drogen en scannen.

Deze werkwijze had ik gevonden in een blogartikel op Floris Dox Analog Photography, en hoewel ik aanvankelijk sceptisch was, blijkt dit dus prima te werken. Ik moet alleen nog even nagaan of de C-41 na deze exercitie eigenlijk nog wel bruikbaar is. (Update 26 mei 2020: het antwoord is ja, zie hier.)

De foto hieronder is trouwens genomen met een Disderi Robot Camera, maar die blijkt niet erg geschikt voor deze film door het wat ongemakkelijke doorspoelmechanisme. Ik heb vier opnamen met de camera gemaakt en daarna was de pret voorbij. Gelukkig heb ik de rest van de rol nog kunnen redden. De kleuren op deze opname zijn wel anders dan bij de Trip, ik ben er nog niet achter waar dat in zit. Ik heb de twee rollen (nou ja, één en een stukje van de andere) tegelijk ontwikkeld in één tank.

Nu zijn er nog wat sites waarop andere ontwikkelmethoden te vinden zijn, bijvoorbeeld in caffenol. Ik ga nog eens bedenken of ik daarvoor te porren ben.

Acht rollen Kodak Verichrome Pan, rol 8

Laatste van acht rollen Kodak Verichrome Pan (VP 127), vervaldatum september 1975. Film geschoten met een Brownie Fiesta Camera. Kodak D-76, onverdund (‘stock’), 7 minuten, eerste 30 seconden agiteren, daarna elke minuut 10 seconden.

Na het schieten van deze acht rollen VP 127 worden wel een paar dingen duidelijk. Om te beginnen ontlopen de ontwikkelaars Adox Rodinal en Kodak D-76 elkaar niet veel als je oudere films wilt ontwikkelen. De voorkeur gaat licht richting D-76 maar daar staat tegenover dat Rodinal meestal gemakkelijker in het gebruik is en uiteindelijk ook goedkoper.

Wat verder blijkt, is dat je een beetje geluk moet hebben. Deze films lijken afkomstig uit één en dezelfde batch maar toch zijn de resultaten wisselend, ook als je verschillende keren precies dezelfde ontwikkelmethode gebruikt.

Tot slot de belangrijkste conclusie. Bij het gebruik van oudere films wordt vaak geadviseerd de ISO-instellingen van de camera aan te passen, één stop voor elke tien jaar dat de film verlopen is. Voor VP 127 (ASA/ISO 125) met een vervaldatum in 1975 zou dat betekenen dat je op ongeveer ISO 8 zou moeten schieten. Maar deze foto’s zijn allemaal gemaakt met oude camera’s waarop je geen enkele instelling kunt aanpassen (ze hebben zelfs geen instelling voor zonnig/bewolkt)*. Het is ook niet nodig extreem zonnige dagen te kiezen. In het begin heb ik dat wel gedaan, maar bij deze laatste rol zijn foto’s 1 en 2 bijvoorbeeld gemaakt toen de zon behoorlijk achter de wolken verstopt zat. Op foto 2 is goed te zien hoe bewolkt het eigenlijk was, maar ook dat mag de pret niet drukken. Voortaan ga ik dus gewoon aan de slag met de ISO zoals die op de verpakking vermeld staat. Misschien dat ik met nog oudere film nog wel de ISO zou aanpassen maar dan moet de film wel minimaal 50 jaar oud zijn.

* Alle camera's die voor deze test zijn gebruikt, waren erg goedkope en eenvoudige toestelletjes. De Brownie Holiday Camera (1953-1962) kostte rond de 5 dollar en volgens deze pagina kon je de Brownie Fiesta Camera (1962-1966) zelfs gratis krijgen als je vijftien Campbell Soup-etiketten instuurde.

Acht rollen Kodak Verichrome Pan

Een Brownie uit Allington

In de Brownie 127 Camera die ik voor een van mijn experimenten met 127-film heb gebruikt, blijken aan de onderkant adresgegevens gekrast te zijn.

Gratham Liacs

E. Storer, Side Street Allington Nr

Er is inderdaad een Side Street in Allington, Grantham, Verenigd Koninkrijk.
Wikipedia zegt: “Allington is een civil parish in het bestuurlijke gebied South Kesteven, in het Engelse graafschap Lincolnshire. In 2001 telde het dorp 728 inwoners.”

Zoekopdrachten naar Gratham Liacs en E. Storer leveren niets op, ook niet in combinatie met Allington. De nieuwsgierigheid wordt niet bevredigd deze keer, en we moeten maar mijmeren over de vraag hoe deze camera in vredesnaam in Nederland terecht is gekomen. De mist van de tijd en al dat soort dingen.

Willekeurig stukje Side Street, Allington, Engeland. Google Street View.
Overigens had ik deze camera in 2017 al eens gemodificeerd voor een kunstproject, zie Janus 2. Voor de test met Kodak Verichrome Pan heb ik ’m weer zo goed mogelijk in de oude staat teruggebracht.