Velleper ansichtkaart

We hebben een ansichtkaart, maar wat zien we allemaal?

Voorkant (afbeeldingskant)

Velp – Beekhuizen
De afbeelding toont een ansichtkaart van het verdwenen Hotel Beekhuizen in Velp. Het hotel werd in 1844 gebouwd op het landgoed Beekhuizen en had een Zwitserse chaletstijl. Tegenwoordig staat er op dezelfde locatie een modern Boutique Hotel Beekhuizen. Het hotel ligt midden in Nationaal Park Veluwezoom, een gebied van circa 5.000 hectare met heuvels, bossen en heidevelden.

In het Gelders Archief is een bijna identieke foto te vinden, met een uitgebreider begeleidend verhaal.¹ De omgeving is veelvuldig bezongen door dichters als Elizabeth Maria Post² en François HaverSchmidt³ (Piet Paaltjens).

Achterkant (adreskant)

De kaart is gemarkeerd als BRIEFKAART (CARTE POSTALE) in rode hoofdletters bovenaan, gevolgd door de aanduiding Algemeene Postvereeniging (Union postale universelle). Een verticale rode lijn verdeelt de kaart in twee helften: links voor de afzender, rechts voor het adres en de postzegel.

De postzegel is een rode Nederlandse cijferpostzegel van 1 cent (1899), afgestempeld Velp, 15 juli 1906.

Het adres is handgeschreven (mogelijk in potlood):
Den Heer L. Rosseel Jr⁴
Den Haag, Honsholredijkstraat 175⁵

Afzendergedeelte: linksboven een stempel A .37. en een aankomststempel ’s‑Gravenhage, 16 juli 1906.
De voorgedrukte velden voor naam, adres en plaats zijn niet ingevuld. De handtekening van de afzender is onleesbaar.

Drukker: onderaan staat vermeld: Dr. Trenkler Co Leipzig 1906 Vlp. 7 — een bekende Duitse uitgever van prentbriefkaarten.⁶

De kaart toont lichte verouderingssporen zoals verkleuring en vlekjes, passend bij het vroege 20e-eeuwse karakter.

Voetnoten

1. De tekst bij de afbeelding in het Gelders Archief bevat een aardig fragment:
   “Op 10 november 1980 werd het hotel door een dakbrand opnieuw zwaar beschadigd. Twee jaar later brandde de rest af. De kelder staat nog als een soort bunker midden in het bos.” Hoe de situatie rond dit bunkerachtige artefact nu is, is niet bekend. (Laatst gewijzigd: 8 september 2025.)

2. “Elizabeth Maria Post (1755‑1812) kon Biljoen en Beekhuizen zo vaak bezoeken als ze wilde. Zij woonde in Velp en had van Van Spaen de sleutel van een van de tuinhuisjes op Beekhuizen gekregen, om er in stilte te kunnen werken.” Uit: Gezangen der liefde – Dichteres Elizabeth Maria Post over Beekhuizen.

3. De naam HaverSchmidt wordt met twee hoofdletters geschreven omdat het eigenlijk een samengestelde achternaam zou zijn. De spelling werd zo gekozen om de historische oorsprong te benadrukken, hoewel de officiële geboorteakte alleen Haverschmidt (met een kleine s) vermeldt. Zie De namendetective.

4. In het Adresboek 1900‑1901, ’s‑Gravenhage vinden we op pag. 465: Rosseel, L. – brievenbesteller, Hondsholredijkstr. 175.
   

   De L. Rosseel die enkele jaren later het dagblad Land en volk haalde omdat hij “35 jaren in dienst der Posterijen” was, is naar alle waarschijnlijkheid dezelfde man. Overigens moeten we niet vergeten dat onze kaart geadreseerd is aan L. Rosseel Jr.

5. Tegenwoordig de Honselersdijkstraat; zie denhaag.wiki. De spelling Hondsholredijkstraat, met extra d, zoals in het Adresboek 1900‑1901, lijkt een incidentele variant of typografische vergissing in de gemeentelijke documenten. Er zijn geen bronnen die deze vorm bevestigen als officiële naam.

6. Dr. Trenkler & Co. zijn we al eens tegengekomen bij een andere bespreking van een ansichtkaart uit Velp. Zie aldaar.

De Duindorpkerk en zo verder

Een ansichtkaart met een foto van de Duindorpkerk in Scheveningen. Reliwiki zegt hierover: “Mooi op straathoek gesitueerd kerkgebouw, met kleine dakruiter. Na de bouw van de wijk Duindorp, meer naar het westen in Scheveningen, werd deze kerk hernoemd tot Immanuëlkerk (de kerk heeft dus maar kort, tot ± 1937, "Duindorpkerk" geheten; in 1937 kwam in Duindorp de nieuwe Pniëlkerk gereed).”

De locatie is nog net herkenbaar.

De frankering van de ansichtkaart bestaat uit een Nederlandse postzegel van 1½ cent in de kleur violet, uitgegeven in de jaren 1920‑1930. Dit type zegel is bekend als een Vliegende Duif-zegel, ontworpen door Chris Lebeau.

Lebeau was een van de kunstenaars aan wie werd gevraagd ontwerpen in te zenden voor de postzegelprijsvraag van 1920. De bedoeling was ontwerpen met en zonder afbeelding van koningin Wilhelmina te maken. De anarchist Lebeau weigerde echter het staatshoofd af te beelden. Hoewel Lebeaus ontwerpen voor de prijsvraag niet werden uitgevoerd, kreeg hij wel de opdracht voor vervaardiging van de cijferzegels met lage waarden. Dit werd de vliegende duif, een soort vereenvoudigde versie van zijn luchtpostzegel die in 1921 verscheen. In 1941 werd de vliegende duif opnieuw uitgegeven, ditmaal voor de hogere geldwaarden. (Bron: Museum Het Schip. Het museum voor de Amsterdamse School.)

De kaart is afgestempeld in ’s‑Gravenhage (Den Haag) op 21 juli 1930. Met promotionele tekst: ‘Bezoekt Vredes- en Volkenbondstentoonstelling ’s‑Gravenhage’, onderdeel van een publieke campagne.

De afzender is onleesbaar (mogelijk ‘Non Disselhof’). De geadresseerde is Mevrouw de Weduwe L. Distel-Schnieder, Staalstraat 1 bis, Utrecht. ‘L.’ is Helena Gezina Schnieder, weduwe van Gerhardus Jozephus Distel. Op het moment dat deze kaart is afgestempeld, 21 juli 1930, was de weduwe 61 jaar. Zij zou 84 worden.

Wat wil een mens nog meer?

Met dank aan FubsyFox uit Polen.