Album 1938–1943, pagina 29

Album 1938–1943, pagina 29: Oud-Beijerland

We zien hier een reeks geposeerde straatfoto’s. Tegenwoordig zullen veel mensen geneigd zijn te denken dat dit in de oorlogsjaren gevaarlijk of illegaal was. Fotograferen was in 1943 verboden op strategische plekken, vooral in steden. Maar in landelijke gebieden zoals de Hoeksche Waard werd het gedoogd en vaak nauwelijks gecontroleerd. Daarom zie je daar heel gewone straatfoto’s uit die tijd.

In de grotere steden was het natuurlijk sowieso veel gevaarlijker: veel Duitse aanwezigheid, meer controles, razzia’s, noem maar op (zie bijvoorbeeld het interessante Wikipedia-artikel De Ondergedoken Camera). Met name dat beeld is blijven hangen, waardoor veel mensen denken dat het helemaal niet mocht.

J. Colson, Fotograaf aan de Burgerl. Stand

Gasten in feestelijke kleding – stadhuisfoto
We zien gasten bij of kort na een huwelijksvoltrekking. Vooral de enigszins schutterige en daardoor innemende jongen op de voorgrond trekt de aandacht.

De achterkant van de foto heeft een ansichtkaartbedrukking met daaroverheen, ondersteboven, een stempel met de tekst:

J. Colson
Fotograaf aan de Burgerl. Stand
Proeven p. stuk ƒ 1.—
Nabest.   „ „ „ 0.75
O.Z. Voorburgwal 189 - Telef. 48955
Amsterdam-C.

Joop Colson (1901‑1966) was stadhuisfotograaf in Amsterdam vanaf de jaren dertig, en bleef dat tot in de jaren vijftig. Hij specialiseerde zich in trouwreportages, vaak direct na de huwelijksvoltrekking in of bij het stadhuis. Op basis van de kledingstijl (vooral de combinatie van broek en corsage bij de jongen), de formele hoeden en mantels, de fotografische stijl (zwart‑wit, compositie, belichting) én Colsons actieve periode kunnen we deze foto dateren rond 1948‑1955.

Colson was een man van vele talenten. Wie snel een indruk wil krijgen, hoeft eigenlijk alleen maar de Wikipedia-pagina hierboven te openen. Maar zijn naam duikt ook verrassend vaak op in boeken, blogs en andere websites — soms in verhalen over hemzelf, soms in verband met mensen met wie hij samenwerkte of op een andere manier verbonden was. Hieronder een kleine selectie:

Foto’s gemaakt door Joop Colson op Beeldbank WO2

Een kindertehuis in Kasteel Groeneveld Baarn

Onthulling over: De werkelijkheid van Karel Appel?

Karel Appel (Derksen Veilingbedrijf)

Apie Prins (1884‑1958) /dr. K. Prins / Sonja Prins / Brongebouw Haarlem / HFC Haarlem

Zie ook J. Colson, bohémien en meer.

Fotostrip

Moderne snapshot uit de jaren twintig

Dit reeksje foto’s toont een man die nonchalant over straat wandelt – vastgelegd door een straatfotograaf, waarschijnlijk in de late jaren 1920. We hebben het hier over spontane momentopnamen: drie opeenvolgende beelden alsof een film even stilgezet is.

Wat dit drieluik onderscheidt is de alledaagsheid van het moment: geen sport, geen dans, geen dramatische actie, gewoon een man die langsloopt. Dat maakt het juist intrigerend. Het is geen technische studie, maar ook geen achteloze kiek. Het zit ergens tussen documentair en geënsceneerd, en dat spanningsveld is zeldzaam.

In deze periode dook de straatfotograaf op in veel Europese steden. Voorbijgangers werden onverwacht gefotografeerd, kregen een kaartje mee en konden later een afdruk kopen. Zo ontstonden betaalbare en speelse souvenirs van het dagelijks leven.

De man draagt een driedelig pak met wijde broekspijpen en een platte pet: modekenmerken die precies in deze tijd populair waren. Samen met de ouderwetse fietsen en het geplaveide straatbeeld komen we uit op 1926‑1929, zoals altijd onder voorbehoud.

Een model dat snel zo’n reeks kon ‘schieten’ was de Mandel Photo Postcard Machine (gemaakt 1911‑1930).