Posts tonen met het label 1909. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 1909. Alle posts tonen

18 oktober 2025

Crayon, pagina 5, foto 4

Duoportret met twee onbekende mannen, carte-de-visite van de hand van P. Weise, Zuiderhagen 39, Enschede
Portret van twee onbekende mannen
We hebben een CdV met een fraai duoportret: twee donker geklede jonge mannen. Beide mannen dragen typische stadskleding: donkere wollen pakken, bestaande uit een colbert, een bijpassend vest en een pantalon. De vesten sluiten hoog onder de hals, met een zichtbare ketting van een zakhorloge die van een knoop naar een vestzak loopt. Witte overhemden met een stijve opstaande kraag: typerend voor formele herenkleding rond 1900. Donkere stropdas, broek met rechte pijpen en donkere veterschoenen.

De studioachtergrond moet een interieur voorstellen. Het is een vrij aanwezige achtergrond, zullen we maar zeggen. Juist rond deze periode zouden veel fotografen overschakelen van gedetailleerde decors naar meer neutrale, effen achtergronden. De mannen staan op een rijk gedecoreerd tapijt, en we zien nog wat typisch studiomeubilair.

Onder de foto staat links P. Weise, Enschede en rechts Zuiderhagen 39. Op de achterzijde van de CdV zien we twee datumstempels met de datum 8 augustus 1909. Mogelijk was de stempel al wat ouder: op de bovenste stempel is de linkerkant van de datum niet goed leesbaar, op de onderste juist de rechterkant. Vandaar wellicht ook twee stempels. Als er niemand aan het mystificeren is geweest, is deze foto dus vrij eenvoudig te dateren.
Achterzijde van een CdV met tweemaal een datumstempel 8 augustus 1909
Fotograaf P. Weise blijkt een man in bonis te zijn geweest. Op de site van Erfgoed Enschede lezen we bijvoorbeeld: “Drie dubbele woonhuizen, rond 1905 gebouwd in opdracht van de fotograaf P. Weise. Het complex bestaat uit drie identieke dubbele arbeiderswoningen, gelegen aan de Hengelosestraat.” Op de site van Tubantia zien we een foto van een gerestaureerd fotografisch atelier. De tekst op de gevel is “aangebracht in opdracht van de eerste eigenaar Paul Arthur Weise”. Op online marktplaatsen duiken regelmatig foto’s van zijn hand op. Uit die foto’s blijkt ook dat Weise op verschillende adressen in Enschede actief is geweest.

Zoals wel vaker het geval is, is informatie over de fotograaf veel gemakkelijker te achterhalen dan over de geportretteerden. Bij dit soort foto’s kun je hooguit hopen dat ooit iemand een digitale versie ziet en denkt: dat hoofd ken ik toch? Maar die kans wordt met de jaren natuurlijk steeds kleiner.

15 augustus 2025

Album WW, pagina 13, foto 1

Trouwfoto

Trouwfoto
Met een fraaie carte de visite voert het album ons ineens weer terug naar 1909. We zien een trouwfoto waarop de bruid een zwarte jurk draagt, net als bij foto 1 op pagina 6 (in de beschrijving van die foto is al uitgelegd wat daar de reden van kan zijn).

Onder de foto, in witte letters, staan de gegevens van de fotograaf:
Heinz Maurer
Coblenz
Firmungstr. 8

Opmerkelijk genoeg hebben we op het adres Firmungstraße 8 in Coblenz (Koblenz) al eerder fotograaf T. Hegmann gezien (pagina 1, foto 1) en A. Graeb (pagina 3, foto 1), maar dat terzijde.

Op de achterkant van de foto staat de volgende tekst – onder voorbehoud natuurlijk, want het blijft lastig om oude handschriften te lezen:

Lorenz Johnen, geb. 6.2.1877 zu Koblenz,
Sohn von Johann Johnen und Maria geb. Friedel;

Maria Mohr, geb. 27.8.1872 zu Unzenberg (Hunsrück),
Tochter von Jakob Mohr und Elisabeth Höfer,
gest. 5.4.1933 zu Zürich;

Verheiratet: 11.11.1909
Standesamt Linksrheinisch zu Koblenz.

In het Nederlands:

Lorenz Johnen, geboren 6 februari 1877 te Koblenz, zoon van Johann Johnen en Maria, geboren Friedel;

Maria Mohr, geboren 27 augustus 1872 te Unzenberg (Hunsrück), dochter van Jakob Mohr en Elisabeth Höfer, overleden 5 april 1933 te Zürich;

Getrouwd op 11 november 1909 bij het huwelijksbureau op de linker-Rijnoever in Koblenz.

Ondanks al deze informatie kon ik aanvankelijk weinig over de genoemde personen vinden. Op ancestry.com blijkt echter dat ‘Lorenz Johnen’ voluit Hermann Lorenz Johnen heet, terwijl ‘Maria Mohr’ voluit Anna Maria Mohr heet. In de screenshot hieronder is te zien dat dit inderdaad de juiste personen lijken te zijn. Ze komen voor in een bestaande stamboom, maar die is alleen zichtbaar voor wie een (betaalde) account heeft bij ancestry.com – en dat gaat voor mijn doel te ver. Nu maar hopen dat geïnteresseerden deze foto ooit tegenkomen bij een nieuwe zoekactie.

Screenshot van de ancestry-webpagina met namen van mensen die in dit artikel worden genoemd
Uit de geboortedatum van de bruidegom kunnen we opmaken dat dit waarschijnlijk niet een van de Johnens is die we op de eerste foto’s hebben gezien. De achternaam ‘Mohr’ zijn we eerder tegengekomen, bij foto 1 op pagina 5.
Achterzijde van de CdV met de biografische gegevens die boven in dit artiel te lezen zijn

Het ‘linksrheinische Standesamt’ duidde in 1909 vrijwel zeker op het stads-Standesamt in het Rathaus in de Koblenzer Altstadt (Jesuitenplatz/Gymnasialstraße-complex, nu bij Willi-Hörter-Platz). Dat was (en is) de plek waar de huwelijken van het stadsdeel op de linker-Rijnoever werden voltrokken. Op de rechteroever had je destijds aparte zuständigkeiten zoals Ehrenbreitstein en Koblenz-Land. (Bron: Stadt Koblenz.)

De huidige gemeentelijke informatie noemt expliciet de ingang van het Standesamt in het historische Rathaus aan de Jesuitenplatz/Gymnasialstraße, wat dezelfde locatie is waar nu het Trauzimmer is gevestigd. Dat is de klassieke zetel van het stads-Standesamt. (Bron: Stadt Koblenz.)

In het Rijnland werd de burgerlijke stand al ‘linksrheinisch’ gestructureerd sinds de Franse tijd; de scheiding in links/rechts ten opzichte van de Rijn vindt daar zijn oorsprong. (Bron: WGfF.)