30 januari 2018
Gestart zonder concrete plannen
29 januari 2018
Martinus in roodtinten
Eerdere foto's van deze fraaie kleine begraafplaats vind je hier.
28 januari 2018
Uit de nagelaten foto's: hoe de geschiedenis zich herhaalt
Het is natuurlijk een cliché om te stellen dat de geschiedenis zich herhaalt, maar tijdens de speurtocht naar aanleiding van de nagelaten foto's, blijkt hier toch wel sprake van een verhaal dat zich over de generaties heen lijkt te herhalen. Na wat onderzoek bleek dat Johanna Evers het kind was van een ongehuwde moeder. In 1929 werd ze zelf ongehuwd moeder. Nu is dat anno nu niet zo heel schokkend maar in 1907 en 1929 was dat andere koek.
Zo staat op de website van Canon Maatschappelijke opvang Nederland:
Van oudsher vormden ongehuwde zwangere vrouwen een kwetsbare groep. Seks voor het huwelijk was taboe, maar het gebeurde, vrijwillig of niet. Een ‘gevallen vrouw’ was een schande voor de familie. Ze werd door haar familie verstoten en wie werkte werd ontslagen (ongehuwde zwangerschappen kwamen veel voor onder dienstbodes). Ze stond met haar kind op straat: het verdiende loon voor haar ‘hoerige gedrag’.
Rond 1850 begonnen gegoede burgers zich om deze ‘gevallen’ vrouwen te bekommeren. In 1848 richtten ds. Ottho Gerhard Heldring en diacones Petronella Voûte in Zetten het Asyl Steenbeek op, bedoeld voor ongehuwde moeders, prostituees die uit het vak wilden en ex-gevangenen die anders in de prostitutie belandden. De hulpverlening ging hand in hand met prostitutiebestrijding. Jonge moeders werden onderworpen aan een streng resocialisatieprogramma waarin het aankweken van zondebesef centraal stond, gecombineerd met scholing en kinderopvang. Zo’n paternalistisch beschavingsoffensief zou vandaag de dag ondenkbaar zijn, maar voor de meisjes destijds was het misschien wel de enige aanvaardbare uitweg uit de penarie. Het initiatief vond navolging, aanvankelijk vooral in protestantse kring, later ook onder katholieken. De tehuizen werden hoofdzakelijk gefinancierd uit giften via de kerk. Overheidssteun was een zeldzaamheid.
Als je zoiets leest, kun je zoveel decennia later nog steeds plaatsvervangend droevig worden.
Dit artikel is onderdeel van een reeks. Meer lezen? Klik hier.
Van oudsher vormden ongehuwde zwangere vrouwen een kwetsbare groep. Seks voor het huwelijk was taboe, maar het gebeurde, vrijwillig of niet. Een ‘gevallen vrouw’ was een schande voor de familie. Ze werd door haar familie verstoten en wie werkte werd ontslagen (ongehuwde zwangerschappen kwamen veel voor onder dienstbodes). Ze stond met haar kind op straat: het verdiende loon voor haar ‘hoerige gedrag’.
Rond 1850 begonnen gegoede burgers zich om deze ‘gevallen’ vrouwen te bekommeren. In 1848 richtten ds. Ottho Gerhard Heldring en diacones Petronella Voûte in Zetten het Asyl Steenbeek op, bedoeld voor ongehuwde moeders, prostituees die uit het vak wilden en ex-gevangenen die anders in de prostitutie belandden. De hulpverlening ging hand in hand met prostitutiebestrijding. Jonge moeders werden onderworpen aan een streng resocialisatieprogramma waarin het aankweken van zondebesef centraal stond, gecombineerd met scholing en kinderopvang. Zo’n paternalistisch beschavingsoffensief zou vandaag de dag ondenkbaar zijn, maar voor de meisjes destijds was het misschien wel de enige aanvaardbare uitweg uit de penarie. Het initiatief vond navolging, aanvankelijk vooral in protestantse kring, later ook onder katholieken. De tehuizen werden hoofdzakelijk gefinancierd uit giften via de kerk. Overheidssteun was een zeldzaamheid.
Als je zoiets leest, kun je zoveel decennia later nog steeds plaatsvervangend droevig worden.
Dit artikel is onderdeel van een reeks. Meer lezen? Klik hier.
27 januari 2018
The slick Yank (in Melbourne)
Via: Japanese psyop during WWII
26 januari 2018
Uit de nagelaten foto’s: de tak Evers
Zoals uit de eerste recap van de nagelaten foto’s bleek, is Matthijs Potuijt op 15 juli 1931 getrouwd met Johanna Evers. Op de huwelijksakte staat als moeder van de bruid Henderika Geertruida Hillegonda Evers vermeld. 
Deze combinatie van voornamen is kennelijk zo uniek dat er maar één persoon met die naam is (geweest) in Nederland. Henderika is op 30 november 1873 geboren in Oudezijl, gemeente Nieuweschans.*
De clou is natuurlijk dat Evers haar meisjesnaam is. Oftewel, Johanna was het kind van een ongehuwde moeder (zie ook hier).
De aangifte van geboorte is gedaan door de waarnemend Directeur van het Rijksziekenhuis te Leiden:
Links in de marge staat de tekst:
"Bij akte d.d. 26-02-1909 voor den Ambtenaar van den burgerlijken Stand te Amsterdam verleden, heeft Henderika Geertruida Hillegonda Evers verklaard te erkennen het kind in nevenstaande akte vermeld."
Het volgende document uit de eigen verzameling spreekt boekdelen. In 1929 is door de Voogdijraad Amsterdam bij het Bureau Bevolking van de Gemeente Amsterdam geïnformeerd naar het adres van Henderika. Uit de notitie linksonder op het papiertje blijkt dat ze al bijna twintig jaar daarvoor, op 19 april 1910, is overleden.
Voortschrijdend inzicht ... hieruit blijkt dat de dame naast het meisje op de foto in het artikel Ferrotypie, circa 1910 waarschijnlijk niet de moeder van het meisje is, en dat Johanna al vrij snel na haar geboorte onder voogdij is geplaatst. Geen idee of deze lijn nog verder kan worden uitgezocht. Wordt misschien vervolgd.
We maken hier even een sprong. Er zit nog een flink gat in de kennis maar gaandeweg wordt steeds meer duidelijk. In het Haags Gemeentearchief, Bevolkingsregister 1913-1913 vinden we nog dit cryptische document, dat hopelijk later iets duidelijker wordt:
En in het Rotterdamse Stadsarchief weer een mooie gezinskaart:
Op deze kaart staan inmiddels al twee kinderen vermeld. De eerste is Matthijs Johannes Hendrikus, geboren 22 augustus 1929 in Utrecht en de tweede is Adriana Geertruida, geboren 14 december 1930 in Rotterdam. Ook op deze kaart staat de verhuizing naar Den Haag op 15 juli 1931 vermeld.
Op de gezinskaart van het Stadsarchief Den Haag is de naam van Adriana Geertruida Evers inmiddels veranderd in Adriana Geertruida Potuijt; ze is 'gewettigd' door het huwelijk.
* De ansichtkaart uit 'Ouderzijl' is afkomstig van de erg leuke site oudezijlbadnieuweschans.nl
Dit artikel is onderdeel van een reeks. Meer lezen? Klik hier.
"Bij akte d.d. 26-02-1909 voor den Ambtenaar van den burgerlijken Stand te Amsterdam verleden, heeft Henderika Geertruida Hillegonda Evers verklaard te erkennen het kind in nevenstaande akte vermeld."
Het volgende document uit de eigen verzameling spreekt boekdelen. In 1929 is door de Voogdijraad Amsterdam bij het Bureau Bevolking van de Gemeente Amsterdam geïnformeerd naar het adres van Henderika. Uit de notitie linksonder op het papiertje blijkt dat ze al bijna twintig jaar daarvoor, op 19 april 1910, is overleden.
We maken hier even een sprong. Er zit nog een flink gat in de kennis maar gaandeweg wordt steeds meer duidelijk. In het Haags Gemeentearchief, Bevolkingsregister 1913-1913 vinden we nog dit cryptische document, dat hopelijk later iets duidelijker wordt:
* De ansichtkaart uit 'Ouderzijl' is afkomstig van de erg leuke site oudezijlbadnieuweschans.nl
Dit artikel is onderdeel van een reeks. Meer lezen? Klik hier.
Abonneren op:
Posts (Atom)