Foto-logboekje Bezuidenhout, pagina 9

Op pagina 9 van ons foto-logboekje vinden we een mooi Haags beeldraadsel. Op de foto zien we links een open terrein of sloopterrein, wellicht behorend bij de ingrijpende werkzaamheden rond het nieuwe Centraal Station. Rechts staat een lange, vrijwel aaneengesloten rij herenhuizen uit circa 1880–1900. De fotograaf kijkt langs een rechte straat, waarbij de huizen zich aan de rechterkant bevinden. De auto’s (onder meer een Fiat 124 en een Volkswagen Kever) passen goed bij een datering rond 1971. 

Het plattegrondje vraagt wat zoekwerk, maar de combinatie van de sites denhaag.wiki en oldmapsonline.org heeft uitkomst geboden. De meest aanneembare lezing is dat het hier gaat om de verdwenen Daendelsstraat (de huidige straat met die naam ligt nu even verderop).

Op de site Geheugen van Bezuidenhout staan verschillende foto’s van de straat. Als je op die pagina zoekt op Daendelsstraat 20-2 richting Bzhweg ca 1968 vind je een foto waaruit blijkt dat we het hier inderdaad over exact hetzelfde stukje Den Haag hebben.

Foto-logboekje Bezuidenhout, pagina 7 en 8

We zijn aanbeland bij pagina 7 en 8 van ons foto-logboekje en zien twee foto’s naast elkaar in een soort panorama-opstelling. De foto’s zijn genomen met de rug naar het toenmalige Haagse station Staatsspoor (zie het getekende plattegrondje).

Op de beelden zien we een deel van Den Haag dat door de nieuwere bebouwing vanaf het huidige Centraal Station niet meer zichtbaar is – en dat voor een groot deel ook eenvoudigweg niet meer bestaat. We hebben het dan grofweg over de vijfhoek Schedeldoekshaven – Turfmarkt – Fluwelen Burgwal – Herengracht – Rijnstraat. Voor Haagse heemkundigen vormen deze foto's aardige zoekplaatjes.

Foto-logboekje Bezuidenhout, pagina 5 en 6

Op pagina 5 en 6 van ons foto-logboekje zien we links een bescheiden plattegrond van de omgeving van het Haagse station Staatsspoor en rechts een foto op het standaardformaat 13 × 18 cm. Die foto is opgebouwd uit drie kleinere, min of meer cirkelvormige beeld­wolkjes met daarin opnamen van het Staatsspoor. De maker is duidelijk inventief aan de slag geweest in de doka.

Hieronder zie je uitsnedes van de plattegrond en de drie deelbeelden waaruit de foto is opgebouwd. Dat kijkt net wat makkelijker.

Op foto 1 zien we de stationsoverkapping, met daarvoor een soort werkwagen.

Foto 2 toont het centrale gebouw, dat dichtgetimmerd lijkt te zijn. Het terrein ernaast is afgezet met een hek en er staat een projectbord.

Foto 3 is genomen vanaf het perron bij spoor 3 en 4. Op het perron staat een lege transportkar van de Posterijen.

Foto-logboekje Bezuidenhout, pagina 4

Op pagina 4 van ons foto-logboekje vinden we, na een van de weinige lege pagina's in het boekje, een tweede foto van het Haagse station Staatsspoor. Op de deelplattegrond onder de foto is te zien dat de fotograaf een standpunt heeft ingenomen dat iets verder naar voren en iets meer naar links ligt ten opzichte van het frontale beeld op de eerste foto.

Als we op de foto inzoomen, kunnen we nog net een bord met de tekst ‘VERTREKPLAATS CEBUTO’ ontcijferen. CEBUTO stond voor het Centraal Bureau tot Bevordering van Touringcarreizen. Het was een samenwerkings­verband en reisbureau van gezamenlijke Nederlandse streekvervoerders en busbedrijven.

Foto-logboekje Bezuidenhout, omslag plus pagina 1 en 2

We hebben een zelfgemaakt fotoboekje in handen, met foto's van het oude Haagse station Staatsspoor en het Bezuidenhout. Het boekje is volledig zonder opsmuk of titel en lijkt te zijn gemaakt van een soort stevig pakpapier. Half verscholen onder de eerste foto staat een naam met een datum, maar het enige deel dat leesbaar is, is Frans en 28-3-71. De komende dagen neem ik alle pagina’s door.

Station Staatsspoor werd rond 1973 afgebroken. De datum in het boekje vormt dan ook een bruikbaar uitgangspunt voor de datering van de foto’s. Op de plek van het oude Staatsspoor staat nu het veel grotere Centraal Station. Bij vrijwel alle foto’s is een handgetekende plattegrond opgenomen, waarbij soms zelfs het standpunt van de fotograaf is aangegeven.

De plattegrond is, naar goed Haags gebruik, afgebeeld met de Noordzee aan de bovenkant (in plaats van het traditionele noorden boven). Dat vraagt van niet-Hagenaars wellicht een kleine extra vertaalslag. Anders dan de naam op de eerste pagina is de tekst van de plattegrondjes uiterst strak genoteerd en dus goed te lezen. Hieronder vind je voor de volledigheid een actuele kaart (Google Maps, 2026) ter oriëntatie.

Hipstamatic: Stephen F76 + Belém

Onderkoeld

Well, actually...

Nigeria says the United States may have got its wires crossed, contradicting a senior White House official who claimed American forces seized a huge cache of electronic materials from insurgents during a joint operation. Premium Times reports Nigerian authorities saying the intelligence was not seized by US authorities but voluntarily handed over as part of routine counterterrorism co-operation. In other words, it wasn’t a dramatic battlefield haul; it was a shared folder.

Uit: The Continent, issue 245.

Aanwijsplaten (653)

Meer aanwijsplaten

Hipstamatic: Yoshino + Belém

Muurschildering RoosArt herdenkt de grote overstroming van Tolkamer

Foto’s van 16 juli 2026. 

Zie ook De rampzalige winter van 1925-1926.

A knowing smile

We zien een foto van een man in een donker pak met stropdas en een lichtgekleurde overhemdkraag. De man heeft zo’n typische glimlach van iemand die iets weet wat wij niet weten. Zijn bril is van het dunne, ronde type dat in de jaren dertig populair was. Ook zijn kapsel – strak naar achteren gekamd en hoog opgeschoren – past goed bij die periode. De foto is een studioportret, waarschijnlijk gemaakt voor een officieel doel, zoals een pasfoto, sollicitatie of familieportret. De afdruk heeft een getande rand, een kenmerk dat veel voorkomt bij foto's uit de jaren 1930 en 1940.

De achterkant is minstens zo interessant. We zien:

• de naam ‘Derksen’, mogelijk de geportretteerde of degene voor wie de foto bedoeld was;
• een reeks getallen in potlood, zoals: 14½ – 26 – 28, 62 – 66, 12½ – 36 – 52, 60 – 65 (21) enzovoort;
• rechts een vage schets, mogelijk een patroon of kledingontwerp.

Een mogelijke verklaring is dat de getallen maatvoeringen zijn – borst-, taille-, rug- en mouwmaten bijvoorbeeld – zoals een kleermaker die zou noteren bij het aanmeten van een pak. De schets rechts (haast niet zichtbaar)  ondersteunt die gedachte: het lijkt op een silhouet van een bovenlichaam met lijnen waar maten bij horen. Zeker weten doen we het natuurlijk niet. Vandaar waarschijnlijk ook die glimlach.

Ik deel een park

Kunstwerk rond Lorentzmonument vernield,

Sonsbeek laat schade bewust zichtbaar

Hipstamatic: Sara EF + Belém

Het gedicht dat niet oud werd

STRAALJAGER

Dat is een straaljager, mijn zoon.
Hij jaagt op dit moment door de geluidsbarrière
en – en passant – ook door je moeders serre
met z’n vileine toon.
 
Die daar kost wel een half miljoen
en daarom kunnen wij geen woning krijgen.
Toch is zo'n ding er enkel om te dreigen,
begrijp je wel? Ze gaan er niets mee doen,
 
zeggen ze immers, ’t Is alleen vertoon.
Die dingen zijn om oorlog te vermijden
en daarom moet een leraar honger lijden
en krijg jij heel slecht onderwijs, mijn zoon.
 
Maar troost je. Dat vindt iedereen gewoon.
Alleen je vader en je moeder zijn ertegen
en met ons nog een stuk of acht of negen,
maar daar houdt het beslist mee op, mijn zoon.
 
De rest zegt, och nou ja, het móét helaas...
Kijk daar, die duizend mensen in de straten,
die praten zo. Erg rustig en gelaten.
Wij niet. Maar wij zijn dwaas.
 
En als ik het eens zeggen zou, wat dan?
Als ik tot al die moeders ging betogen:
pas op... pas op... we worden weer bedrogen
en onze kinders gaan er an... !

Wat dan, mijn zoon? Dan lachen ze me uit.
Ze zijn te moe om het meteen te vatten.
Ze zijn niet meer van vlees; ze zijn van watten,
medicinale watten in hun huid.
 
Geen hart, geen milt, geen nieren en geen bloed,
alleen maar watten onder hun japonnen.
Dat hoort ook zo. Daar is het om begonnen.
Wij enkelen zijn gek. En zij zijn goed.
 
De arbeiders, de watten middenstand,
de zigzag-watten intellectuelen...
mannen en vrouwen eender, al die velen,
het hele gewatteerde Nederland.

Ik hoop maar dat je net zo wordt als zij,
een van de watten mensen. Een van velen
die 't al met al geen flikker meer kan schelen.
Dan ben je veel gelukkiger dan wij.
 
Pas op, mijn zoon, ik doe de ramen toe.
Maar ook, wanneer mijn raam is toegeschoven
hoor ik nog steeds de straaljager, hoog boven
‘the happy many’ en ‘the miserabele few’.

Uit: Weer of geen weer, Annie M.G. Schmidt 

N.V. De Arbeiderspers, MCMLIV