Poesiealbum Padang S.W.K., pagina 20 en 21

Ook op deze pagina's van ons poesiealbum zien we rechtsboven alleen het woord Gereserveerd en een datum, in dit geval  Aug. ’51. Daaronder een handtekening. Deze keer is de handtekening wel iets beter leesbaar. De meest aannemelijke lezing lijkt te zijn: 

J. Beijerinck 

Dankzij voortschrijdend inzicht is inmiddels duidelijk dat Henri Baume, de vader van Winny Baume, destijds een bekende ondernemer was in Manokwari: hij was de eigenaar van Houtzagerij Baume, gevestigd bij Pasir Putih (Pasir Poetih) net buiten Manokwari. Zijn bedrijf speelde destijds een belangrijke rol bij de naoorlogse opbouw van de kolonie en het verslepen van boomstammen uit de jungle.

Op basis van de beschikbare bronnen komen vooralsnog twee personen met de achternaam Beijerinck naar voren die mogelijk met deze handtekening in verband kunnen worden gebracht:

Ir. J. (Jan) Beijerinck – Houtvester en bosbouwkundige 

Omdat Henri Baume een grote commerciële houtzagerij runde, werkte hij geregeld nauw samen met de Dienst van het Boswezen.

J.L. Beijerinck – Bestuursambtenaar

Uit de archieven van die periode (en de interneringskaarten uit de Indische periode) komt ook een J.L. Beijerinck (geboren 14 juli 1900) naar voren die de overstap maakte naar het overbestuur. In het kleine, hechte netwerk van Nederlandse expats en Indische nieuwkomers in Manokwari rond 1951 bewogen de hogere bestuursambtenaren en ondernemers zich grotendeels binnen dezelfde sociale netwerken.

In de digitale archieven van de Universiteitsbibliotheek Leiden en het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) zijn originele historische foto's van Houtzagerij Baume uit exact deze periode (vroege jaren 1950) bewaard gebleven.

In het reisverslag Manokwari anno 2009 van reisschrijver en fotograaf Dennis Kloeth (die zelf als kind in Manokwari opgroeide) wordt expliciet stilgestaan bij de erfenis van de familie Baume.

Update: De naam J. Beijerinck duikt ook op in een latere bron, waar deze persoon wordt geplaatst bij de R.K. Missie (meisjesinternaat) in Sorong, aan de noordwestkust van Nieuw-Guinea. Het is dus heel goed mogelijk dat de hele onderzoekslijn hierboven uiteindelijk onjuist is. Desalniettemin heb ik toch maar besloten deze informatie hier te laten staan, omdat de gebruikte bronnen en verwijzingen nog steeds van pas kunnen komen bij verder onderzoek.

Poesiealbum Padang S.W.K., pagina 16 en 17

Op pagina 16 en 17 van ons album lijkt op het eerste gezicht niet veel te zien, totdat we wat beter kijken. Op pagina 17 staat bovenaan met potlood het woord Gereserveerd geschreven, met in een hoek de datum 15 Jan. 1951. Iets lager staat een handtekening.   

Wanneer we daarop inzoomen en de tijd nemen om het handschrift te bestuderen, blijkt het grootste deel van de naam te ontcijferen:

Romans van Schaik

Op de uitgebreide website weidema.net, die met name gericht is op de geschiedenis van Manokwari, vinden we een groepsfoto waarop de dame rechts wordt aangeduid als ‘juffrouw Romans van Schaik’. De naam is uiterst zeldzaam, waardoor het niet ondenkbaar is dat we hier een aanknopingspunt hebben gevonden. Uiteraard gelden de gebruikelijke voorbehouden die bij dit soort historisch onderzoek horen: honderd procent zekerheid is zelden haalbaar.

NB. Ik heb geprobeerd het e-mailadres van de beheerder van weidema.net te achterhalen om toestemming te vragen voor het gebruik van de foto, maar ik heb het adres niet kunnen vinden. Daarom heb ik de foto niet overgenomen en volsta ik met een screenshot van de betreffende webpagina, en noem ik de herkomst hier nogmaals.

In de database Gelijkstellingen, toepasselijkverklaringen en naturalisaties Nederlands-Indië en Indonesië → Naturalisaties & Gelijkstellingen vinden we tot slot nog een interessante vermelding van ‘Meta Maria Romans van Schaik’, geboren op 5 juli 1928 in Padang. De combinatie van een zeldzame achternaam, de geboorteplaats Padang en het relevante tijdvak biedt aanknopings­punten voor verdere speculatie. Maar het signaleren van deze informatie is eigenlijk al voldoende.

H.B.S. (A), Arnhem 1950-1951

We zien twee foto’s van groepen mensen in de open lucht. Foto 1 is een geposeerd groeps­portret voor de gevel van een gebouw. Foto 2 is een opname van een groep mensen in een parkomgeving. Gezien het onderwerp en het handschrift op de achterkant lijken de beide foto’s bij elkaar te horen. Foto 1 meet 11 × 17 cm, foto 2 is 8 × 13 cm.

De tekst op de achterkant van foto 1 is:

Klas 3A H.B.S. (A) Arnhem, Willemsplein, 1950‑1951
x Joke van Dam
Hanneke Zoetbrood
Hilly Tuitjes

(waarbij x waarschijnlijk verwijst naar het kruisje boven het hoofd van de zesde staande persoon van links op de foto)

De tekst op de achterkant van foto 2 is:

24 April 1951
Sonsbeek (concert)
met H.B.S. A

Arnhem heeft twee verschillende scholen gehad die in hun tijd allebei bekendstonden als de ‘Gemeentelijke HBS’, maar als we van het bijschrift uitgaan, is de school in kwestie hoogst­waarschijnlijk de Gemeentelijke Hogere Burgerschool (HBS) aan het Willemsplein, die in 1866 haar deuren opende (later het Thorbeckelyceum (1959‑2000) en nog later de Thorbecke Scholen­gemeenschap).

Een leuk weetje is dat Johnny van Doorn, alias Johnny the Selfkicker, een oud-leerling van deze school was. Het gebouw is gesloopt in 1959.

De namen op de achterkant van foto 1 laten we verder voor wat ze zijn, maar voor geïnteresseerden zijn dit natuurlijk leuke zoekplaatjes. 

CoupleMaleFemaleSurrealDadaProfileChildSeatedMealEatingTableGlassPlaceSettingStoolBreadShoesSymbol

Europeana: Oppression of the Object door Victor Brauner 

1951 - The Israel Museum, Jerusalem, Israel

In Copyright - Educational Use Permitted.

Gevaert Panchromosa 32 (vervaldatum november 1951)

Agfa Jsoly met Gevaert Panchromosa 32 (vervaldatum november 1951). Anders dan bij de vorige oude film die ik in Kodak D-76 heb ontwikkeld, konden deze negatieven direct gescand worden, maar daarvoor moesten wel de histograminstellingen van de Epson Perfection V850 Pro flink aangepast worden.

Overigens kun je dit soort foto’s natuurlijk nog verder softwarematig opppimpen en dat levert aardige plaatjes op, maar daar was het me niet primair om te doen.

Zoals alle recente foto’s op dit blog zijn ook deze opnamen gemaakt in en rond Zevenaar. De bewegingsvrijheid is door de coronacrisis nog steeds beperkt.

Ontwikkeld in Kodak D-76 1:1, 15 minuten.

---

What A Body!

Dit is iets wat tegenwoordig een shitstorm op Twitter zou opleveren. Uit What A Body!, Dell 483 (1951)

Zie ook Dell Publishing – American Pulp Ficion

Camponotus

“Koningin van Camponotus met een oudere en een aantal jongere larven in haar holletje (Goetsch).”Uit:
Dierkunde II
Leerboek voor de hoogste klassen van gymnasium, H.B.S. en andere scholen
door
Dr. H.H. Kreutzer
Derde, herziene druk
1951
P. Noordhoff N.V. - Groningen - Djakarta

Ansco Color tungsten type film for positive transparencies, exp. May 1951

---

Als je een film met 'May 1951' als verloopdatum tegenkomt, weet je dat het erg lastig wordt om die nog te ontwikkelen. Geen idee wat de herkomst van de film is, hij is ooit eens meegekomen met een heel partijtje verlopen film.

De film is ontwikkeld in Tetenal Colortec C-41. Normaal doe je dat op een temperatuur van ongeveer 38 graden, maar hier heb ik na wat inlezen gekozen voor kamertemperatuur. Het is leuk om te zien dat een film van meer dan 65 jaar oud in elk geval nog lichtgevoelig is. De foto's zijn gemaakt op ISO 1, dus lange sluitertijden. Op de eerste foto zie je de skyline van Arnhem, de kantoorhoogbouw boven het station. De laatste foto is in een kantoorpand, zo'n lange gang met verticale tl-lichten aan de wanden.

Ansco op Camerapedia
Ansco op Wikipedia