23 augustus 2025
Stilo, pagina 2, foto 1
Stilo, pagina 1, foto 3
Onder de foto staat de naam van de fotostudio:
Ferd. Grega, Wien, II. Kleine Sperlgasse 3.
Op de achterkant zien we dezelfde uitbundige illustratie als bij de vorige foto, met medaillons, de tekst “Fotogr. Artist. Atelier” als een soort banier, en een uitgebreidere versie van de adresgegevens:
Ferd. Grega
Wien
II. Kleine Sperlgasse 3,
Im Garten, Parterre
Die Platte bleibt für Nachbestellung aufbewahrt.
Nummer…………
De aanduiding ‘Im Garten, Parterre’ lijkt op het eerste gezicht dubbelop, maar hoe de situatie destijds precies was, weten we niet. Mogelijk verwees dit naar de locatie van de ingang. Onderaan is ook ruimte voorzien om de foto te nummeren, al is dat hier niet gebeurd.
Ferdinand Grega was een bekende fotograaf. Zijn gegevens zijn opgenomen in de Deutsche Digitale Bibliothek en op Fotorevers (Lexikon der Fotografen), een handige site met een overzicht van fotografen die tussen 1850 en 1914 actief waren in het Duitstalige gebied. Daar lezen we dat Grega leefde van 1866 tot 28 november 1916, actief was van 1899 tot 1916 en vanaf 1903 lid was van de Österreichischer Photographenverein.
But am it street art?
22 augustus 2025
Stilo, pagina 1, foto 2
Portret van een onbekende vrouw
De dame op deze foto is netjes voor de gelegenheid gekleed en heeft een vrij serieuze uitstraling. De kleding en oorbellen getuigen van goede smaak: niet uitbundig, precies goed. De foto heeft een ovale lichte rand die vooral aan de onderkant duidelijk zichtbaar is. Dit kan goed werken bij dit soort portretten: de vrouw lijkt als het ware uit een nevel tevoorschijn te komen.
Onder de foto staat de naam van de fotostudio:
Leopold Sess, Wien
Op de achterzijde zien we links onder een baldakijn een wapenschildje met de letters LS, een smal banier met de tekst Fotograf. Atelier en daaronder drie zegels die waarschijnlijk goedkeuringen van instanties inhielden. De lettertjes in de zegels zijn erg klein; alleen de tekst Landwirtschaft in Wien valt te ontcijferen. Rechts van deze complexe afbeelding staat de tekst:
Fotograf. Atelier Leopold Sess
XV. Mariahilferstrasse 149
(Eingang: Haidmannsgasse 10.)
Die Platten bleiben für Nachbestellungen aufbewahrt.
Over dergelijke achterkanten lezen we in Handboek herkennen fotografische en fotomechanische procedés van Jan van Dijk het volgende:Wanneer in 1880 de moderne kant-en-klare daglichtpapieren op de markt komen, krijgt het albuminepapier, dat immers een halffabrikaat is, een stevige concurrent. Om toch concurrerend te blijven, wordt het albuminepapier verbeterd: het wordt voorzien van een dubbele laag albumine die ook nog eens wordt geglansd, waardoor contrast en detaillering beter worden. In deze periode worden de kartonnetjes dikker en de voorstellingen op de achterzijde worden nog drukker: medailles, wapens, ornamenten en allerlei teksten. Na 1895‑1900 wordt het beeld rustiger door invloeden van de art nouveau.
Ik denk dat we deze achterkant met een gerust hart in de categorie ‘drukkere voorstellingen’ kunnen plaatsen, dus direct vóór de art nouveau.
Stilo, pagina 1, foto 1
Foto van een onbekende jongedame
De vrouw op deze foto draagt een soort traditionele kleding. Ik meen me te herinneren dat men dit soort portretten vroeger wel eens aanduidde als‘een portret als herderinnetje’, maar het kan natuurlijk ook gewoon een vorm van lokale klederdracht zijn. De knopen in de vorm van bloemen en de strohoed geven de opname in elk geval een buitensfeer, al is duidelijk te zien dat het om een studiofoto gaat. Het blijft lastig in te schatten hoe oud de jongedame precies is.
Onder de foto staat de naam:
Emil Preim, Floridsdorf
En op de achterkant lezen we:
De stijl van de belettering past wonderwel bij de stijl van het album zelf: jugendstil/art nouveau. In het standaardwerk Handboek herkennen fotografische en fotomechanische procedés van Jan van Dijk las ik dat CdV’s met bedrukkking in art nouveaustijl met redelijke zekerheid te dateren zijn op ca. 1900.
Emil Preim is duidelijk productief geweest. Zijn foto’s zijn online namelijk volop te vinden. Zijn naam komt zelfs voor in een boek: Geschichte der Großgemeinde Floridsdorf umfassend die Orte Floridsdorf, Jedlesee, Donaufeld und das Jedlersdorfer Fabriksgebiet van Hans Smital (1903). Daarin wordt vermeld: ‘Trillerkreuz Photographie von E. Preim’, waarbij Trillerkreuz verwijst naar een monument in Floridsdorf.
Ik heb nog even snel gekeken of ik die foto ook kan vinden, maar dat voert blijkbaar net iets te ver. Dus voor nu houden we het bij deze:
Stilo, inleiding
Er is een nieuw antiek fotoalbum in mijn handen beland, met op de voorkant een fraai jugendstil-motief. Omdat ik albums graag een naam geef om de herkomst van de verschillende foto’s makkelijk terug te vinden, heb ik voorlopig gekozen voor Stilo – afgeleid van stijl of jugendstil, kort en krachtig.
Het album meet 20 x 33 centimeter en bevat ruim zestig foto’s, allemaal CdV’s en kabinetfoto’s. De komende dagen (of weken) pak ik telkens een of meer foto’s eruit om nader te bekijken. De blogartikelen verschijnen ook in het Engels, op The Unknown Photo (Album) Project.






























