23 augustus 2025

Stilo, pagina 2, foto 1

Onbekende vrouw in tuin
Onbekende vrouw in tuin
Dit portret van een vrouw ten voeten uit is in een tuin genomen. Daarmee wijkt de setting sterk af van veel andere foto’s in dit album. Naar hedendaagse maatstaven kunnen we rustig stellen dat de fotograaf het prima heeft aangepakt. De vrouw oogt ontspannen; haar lange witte jurk komt mooi uit tegen het kleine boompje en het tuinhek. Met haar rechterhand tilt ze de zoom van haar jurk net iets van de grond; in haar linkerhand houdt ze een boek van ongeveer A4-formaat. We zien nog net wat details op het omslag: onvoldoende om te zien wat het precies is, maar voldoende om de nieuwsgierigheid te prikkelen. 

Onder de foto staat de naam van de fotostudio:
A. Holzmann, Wien, II Kaizermühlen, Schüttaustr. 64

Op de achterkant zien we dezelfde gegevens, onder een wapenschildje met de letter H, geflankeerd door twee griffioenen. De voorletter in de naam is zo sterk gestileerd dat die lastig te lezen is. Het toeval wil echter dat we een identieke afbeelding van een CdV-achterkant tegenkomen in een lezenswaardig artikel uit 2017 op de site van het Lobau-Museum, met de titel „Der Photograph von Mühlleiten“. 

In dit korte artikel lezen we meer over de in 1862 in Wien-Leopoldstadt geboren fotograaf August Ludwig Holzmann. De daar afgebeelde CdV wordt gedateerd op 1903, en we kunnen er wel van uitgaan dat dat klopt.

Als tot nu toe één ding duidelijk wordt uit de foto’s in het album Stilo, dan is het wel dat we meer leren over de fotografen dan over de geportretteerden in het album.
Achterkant van de CdV met de adrersgegevens die in dit artikel besproken worden

Stilo, pagina 1, foto 3

Foto van een onbekende vrouw
Deze kabinetfoto vertoont dezelfde kenmerken als de vorige foto: een net geklede, serieus kijkende dame; een ovale lichte rand om de afbeelding; en zelfs de blik is weer gericht op een onbekend punt in de ruimte. Er leek destijds een zekere overeenstemming te bestaan over de ingrediënten voor een geslaagd damesportret.

Onder de foto staat de naam van de fotostudio:
Ferd. Grega, Wien, II. Kleine Sperlgasse 3.

Op de achterkant zien we dezelfde uitbundige illustratie als bij de vorige foto, met medaillons, de tekst “Fotogr. Artist. Atelier” als een soort banier, en een uitgebreidere versie van de adresgegevens:

Ferd. Grega
Wien
II. Kleine Sperlgasse 3,
Im Garten, Parterre

Die Platte bleibt für Nachbestellung aufbewahrt.
Nummer…………

De aanduiding ‘Im Garten, Parterre’ lijkt op het eerste gezicht dubbelop, maar hoe de situatie destijds precies was, weten we niet. Mogelijk verwees dit naar de locatie van de ingang. Onderaan is ook ruimte voorzien om de foto te nummeren, al is dat hier niet gebeurd.

Ferdinand Grega was een bekende fotograaf. Zijn gegevens zijn opgenomen in de Deutsche Digitale Bibliothek en op Fotorevers (Lexikon der Fotografen), een handige site met een overzicht van fotografen die tussen 1850 en 1914 actief waren in het Duitstalige gebied. Daar lezen we dat Grega leefde van 1866 tot 28 november 1916, actief was van 1899 tot 1916 en vanaf 1903 lid was van de Österreichischer Photographenverein.

Achterkant van de kabinetfoto met de adresgegevens die in dit artikel besproken worden

Zie ook pagina 3, foto 2.

But am it street art?

Plastic zakje met inhoud en opgedrukte Escobar-gezichtjes, vastgeplakt onder de hoek van een sticker, Breda
Breda, augustus 2025.


Nee dus. En speelgoed is het blijkbaar ook al niet.
Screenshot van een artikel op de site van nu.nl: Bosschenaar heeft wekenlang drugs in fietstas: ’Dacht dat het speelgoed was’

Aanwijsplaten (615)

Antieke aanwijsplaat, Breda
Aanwijsplaat, Breda

22 augustus 2025

Stilo, pagina 1, foto 2

Portret van een onbekende vrouw

Portret van een onbekende vrouw
De dame op deze foto is netjes voor de gelegenheid gekleed en heeft een vrij serieuze uitstraling. De kleding en oorbellen getuigen van goede smaak: niet uitbundig, precies goed. De foto heeft een ovale lichte rand die vooral aan de onderkant duidelijk zichtbaar is. Dit kan goed werken bij dit soort portretten: de vrouw lijkt als het ware uit een nevel tevoorschijn te komen.

Onder de foto staat de naam van de fotostudio:
Leopold Sess, Wien

Op de achterzijde zien we links onder een baldakijn een wapenschildje met de letters LS, een smal banier met de tekst Fotograf. Atelier en daaronder drie zegels die waarschijnlijk goedkeuringen van instanties inhielden. De lettertjes in de zegels zijn erg klein; alleen de tekst Landwirtschaft in Wien valt te ontcijferen. Rechts van deze complexe afbeelding staat de tekst:

Fotograf. Atelier Leopold Sess
XV. Mariahilferstrasse 149
(Eingang: Haidmannsgasse 10.)

Die Platten bleiben für Nachbestellungen aufbewahrt.

Achterkant van de CdV, met de afbeeldingen en adresgegevens die in het artikel worden besproken.
Over dergelijke achterkanten lezen we in Handboek herkennen fotografische en fotomechanische procedés van Jan van Dijk het volgende:

Wanneer in 1880 de moderne kant-en-klare daglichtpapieren op de markt komen, krijgt het albuminepapier, dat immers een halffabrikaat is, een stevige concurrent. Om toch concurrerend te blijven, wordt het albuminepapier verbeterd: het wordt voorzien van een dubbele laag albumine die ook nog eens wordt geglansd, waardoor contrast en detaillering beter worden. In deze periode worden de kartonnetjes dikker en de voorstellingen op de achterzijde worden nog drukker: medailles, wapens, ornamenten en allerlei teksten. Na 1895‑1900 wordt het beeld rustiger door invloeden van de art nouveau.

Ik denk dat we deze achterkant met een gerust hart in de categorie ‘drukkere voorstellingen’ kunnen plaatsen, dus direct vóór de art nouveau.

Net als bij de fotograaf in de vorige blogpost is de naam Leopold Sess online volop terug te vinden, dus dit fotoatelier kan als bekend worden beschouwd.
Detail van de achterzijde van de CdV
Deze foto vertoont een lichte blauwzweem (verval). Bij andere foto’s in het album is dit blauwzweem sterker aanwezig, dus ik zal daar later meer aandacht aan besteden.

Stilo, pagina 1, foto 1

Foto van een onbekende jongedame

Foto van een onbekende jongedame
De vrouw op deze foto draagt een soort traditionele kleding. Ik meen me te herinneren dat men dit soort portretten vroeger wel eens aanduidde als‘een portret als herderinnetje’, maar het kan natuurlijk ook gewoon een vorm van lokale klederdracht zijn. De knopen in de vorm van bloemen en de strohoed geven de opname in elk geval een buitensfeer, al is duidelijk te zien dat het om een studiofoto gaat. Het blijft lastig in te schatten hoe oud de jongedame precies is.

Onder de foto staat de naam:

Emil Preim, Floridsdorf

En op de achterkant lezen we:

Atelier Preim 
Floridsdorf
Pragerstrasse 17

Die Platte bleibt für Nachbestellung aufbewahrt.

Achterkant van de carte de visite met de adresgegevens die in dit artikel worden genoemd

De stijl van de belettering past wonderwel bij de stijl van het album zelf: jugendstil/art nouveau. In het standaardwerk Handboek herkennen fotografische en fotomechanische procedés van Jan van Dijk las ik dat CdV’s met bedrukkking in art nouveau­stijl met redelijke zekerheid te dateren zijn op ca. 1900.

Emil Preim is duidelijk productief geweest. Zijn foto’s zijn online namelijk volop te vinden. Zijn naam komt zelfs voor in een boek: Geschichte der Großgemeinde Floridsdorf umfassend die Orte Floridsdorf, Jedlesee, Donaufeld und das Jedlersdorfer Fabriksgebiet van Hans Smital (1903). Daarin wordt vermeld: ‘Trillerkreuz Photographie von E. Preim’, waarbij Trillerkreuz verwijst naar een monument in Floridsdorf.

Ik heb nog even snel gekeken of ik die foto ook kan vinden, maar dat voert blijkbaar net iets te ver. Dus voor nu houden we het bij deze:

Das Trillerkreuz an der Ecke Trillergasse / Brünnerstraße (97-99) im Wiener Gemeindebezirk Floridsdorf.
Het Trillerkreuz op de hoek van de Trillergasse en de Brünner Straße (97–99) in het Weense stadsdistrict Floridsdorf.  
© C.Stadler/Bwag; CC-BY-SA-4.0


Zie ook pagina 3, foto 1.

Stilo, inleiding

Antiek fotoalbum, gesloten

Er is een nieuw antiek fotoalbum in mijn handen beland, met op de voorkant een fraai jugendstil-motief. Omdat ik albums graag een naam geef om de herkomst van de verschillende foto’s makkelijk terug te vinden, heb ik voorlopig gekozen voor Stilo – afgeleid van stijl of jugendstil, kort en krachtig.

Het album meet 20 x 33 centimeter en bevat ruim zestig foto’s, allemaal CdV’s en kabinetfoto’s. De komende dagen (of weken) pak ik telkens een of meer foto’s eruit om nader te bekijken. De blogartikelen verschijnen ook in het Engels, op The Unknown Photo (Album) Project.

Antiek fotoalbum, geopend

Mag ik dan bij jou?

Gevonden tuinkabouter heeft een plaats gevonden
Augustus 2025.

Hipstamatic: Anthony 1718 + C-Type Plate

De Goede Herder, 's-Heerenberg
Gevonden tuinkabouter
Zweedse bistro in de IKEA in Duiven
Gevonden rolstoel, station Zevenaar
Interessante Poolse bus
Interessant wapenschild op interessante Poolse bus
Foto 1: Oorlogsmonument ‘De Goede Herder’, ’s‑Heerenberg
Screenshot Hipstamatic-instellingen Anthony 1718 + C-Type Plate

18 augustus 2025

Hipstamatic: Anthony 1718 + Staccato 5

Waterslag-tank achter hek
Met wasknijper opgehangen mini-collage 'Zeg, wat betekent dit allemaal?'
Halve Reine Claude Verte met pit in geopende hand
Schaduwspel op gesloten lamellen
Minor Leagues no.13 op tafel
Bescherming tegen de zon voor schapen
Struikgewas heeft last van de drrogte
Gekopieerde krantenknipsels over Gretty Rubinstein
Door Gretty Rubinstein gesigneerd boek, met datum 27.8.78
Screenshot Hipstamatic-instellingen Anthony 1718 + Staccato 5

Album WW, epiloog

Voorste schutblad van een antiek fotoalbum voor CdV's, bedrukt met een goudkleurig arabesk- of krulornamentpatroon. Het herhalende motief van ranken en krullen in rococo-stijl is typerend voor luxe fotoalbums uit de late 19e eeuw.
Om de serie scans van het fotoalbum WW niet grijs en saai te laten eindigen, sluiten we af met een scan van het voorste schutblad, bedrukt met een goudkleurig arabesk- of krul­ornament­patroon. Het herhalende motief van ranken en krullen in rococo-stijl straalt de luxe uit die kenmerkend was voor fotoalbums uit de late negentiende eeuw.