02 oktober 2025

De hartelijke groeten van uw leerling

Ansichtkaart uit begin 20e eeuw met afbeelding van kasteel Biljoen, Velp
We hebben een ansichtkaart. Op de voorkant:

Op de achterkant:
Tekst links (bericht; onder voorbehoud natuurlijk)

Mijnheer
Daar u mij om een kaartje gevraagd hebt wil ik u niet teleurstellen.  
Ik heb 'n mooie kaart voor u uitgezocht.  
In Velp is 't anders slecht weer om vacantie te houden.  
Sneeuw en weer dooien.  
Maandagmiddag kom ik weer om 3 uur op de les,  
en de hartelijke groeten van uw leerling Herman  

Tekst rechts (adres; idem)

WelEd Heer Droog  
Willem Beukelszstraat 24  
Vlaardingen  
(Z.H.)

Stempels: Arnhem (Gelderland), ca. jaren ’20, waarschijnlijk augustus 1922.
Zegels: 4x 1½ cent violet, 'Vliegende Duif'-serie (1920‑1930), ontworpen door Chris Lebeau.
Achterkant van de ansichtkaart met de tekst die in dit artkel besproken wordt
Tegenwoordig is er in Rotterdam een Willem Beukelsz­straat, en in Vlaardingen een Willem Beukelszoon­straat, dus de uitgeschreven versie. Er zijn aanwijzingen dat de kortere spelling ‘Willem Beukelszstraat’ in het verleden ook in Vlaardingen werd gebruikt, zij het incidenteel of informeel, en dit is natuurlijk ook zo’n aanwijzing. Dit bemoeilijkt wel het zoeken trouwens, dus misschien is het verstandig het hier gewoon bij te laten.

L. De Laetre, Gent

Portret van onbekende vrouw, CdV van de hand van L. De Laetre
Portret van een onbekende vrouw
Op dit portret ten voeten uit zien we een staande vrouw met donker, deels opgestoken haar. Ze draagt een donkere lange jurk met een witte hals en witte manchetten. Haar linkerarm rust ogenschijnlijk nonchalant op een houten stoel. Achter de stoel staat een dressoir met enkele planten. De wand daarachter is kaal. Op de vloer ligt een tapijt met een repetitief patroon. Opvallend aan deze CdV is dat de boven- en onderkant van de foto met de hand zijn afgeknipt, en niet al te netjes.

Gelukkig hebben we de achterkant nog. Daarop staan de gegevens van de fotograaf:

L. De Laetre
Photographe
Breveté pour groupes
Rue Digue de Brabant No. 15
GAND

Achterkant van een CdV met gegevens van fotograaf L. De Laetre uit Gent

Bij het zoeken naar deze gegevens hebben we geluk: in Gandavum² (online tijdschrift over Gentse stadsgeschiedenis) verscheen in 2017 een uitgebreid artikel over deze fotograaf: Louis De Laetre (1815‑1897), de Gentse 'douanier Rousseau'.

Daar lezen we dat Louis De Laetre (soms ook gespeld als Delaetre, De Lattre of Delattre) niet alleen fotograaf was, maar ook bankier, huisschilder, kunstschilder en zelfs ‘vliegende man’. Een goed geschreven en rijk geïllustreerd artikel: absoluut een aanrader.

29 september 2025

Photograaph Van Bemmel

CdV photograaf Van Bemmel - voor

Portret van een jongedame
We zien een ovaal uitgesneden portret van een jongedame met strak naar achteren gekamd donker haar, in het midden scherp gescheiden. Ze heeft donkere ogen en draagt een donker vest of jakje over een witte blouse. Rond haar hals ligt een volumineuze sjaal met in het midden een broche in de vorm van een kruis. Haar hoofd is iets naar links gedraaid en in haar rechteroor zien we een oorhanger.

Onder de foto staat geen tekst. De fysieke carte de visite is opgebouwd uit drie lagen: een basiskarton, daarop een dunner kartonnen kader, en daarop de foto.

Op de achterkant zijn de gegevens van de fotograaf deels bedekt met een stuk papier met tekst. Dat papier is in de loop der jaren afgesleten, waardoor de naam van de fotograaf nu weer gedeeltelijk zichtbaar is:

… van Bemmel
Photograaf
…hoven

De tekst die later op het karton was aangebracht is nog deels leesbaar:

Vrede…
En d…
De Win…
…oont g…
Een…
De vog… n lentelied a…
Zich w… groenende twijge…
Het beekje, door spartlende visch…
Door spichtige halmpjes opnieuw…
Laat murmelend ’t vredelied s…

…an de R.K. miliciens van de lic…
CdV photograaf Van Bemmel - achter

Ondanks grondig zoeken is het niet gelukt de volledige tekst van dit vers of gedicht te achterhalen.

Wat betreft de photograaf: in Eindhoven (ervan uitgaand dat dit de plaatsnaam is) vinden we in elk geval een P. H. van Bemmel, vooral bekend vanwege de verhalen rond foto’s van werken van Vincent van Gogh (zie de hyperlinks onderaan). Daarbij moet wel direct worden aangetekend dat de naam op onze CdV in gotische letters is gedrukt, terwijl dat bij online bekende voorbeelden van het werk van deze fotograaf niet het geval is. Ook lijkt er geen online match te bestaan van exact dezelfde lay-out in publiek toegankelijke collecties of marktplaatsadvertenties. Het is dus allesbehalve zeker dat het hier om dezelfde fotograaf gaat.


Krantenartikel: Het vrije volk: democratisch-socialistisch dagblad 05‑09‑1990 (Delpher)Experimenten van Van Gogh in Eindhoven met reproductietechnieken (Brabant Cultureel)

Zijdelings of misschien zelfs helemaal niet gerelateerd maar wel heel aardig:
Frits van Bemmel (3) (Soundtrack of my life)

28 september 2025

De onbekende technicus

Sterk geretoucheerde foto

Onbekende man bij industriële machine
Deze sterk geretoucheerde foto toont een man in formele kleding, staand naast een imposante industriële machine in wat vermoedelijk een elektriciteits­centrale of fabriekshal is. De opname is afgedrukt op karton van ongeveer 40 × 50 cm en lijkt bedoeld om opgehangen te worden, mogelijk als eerbetoon aan een werknemer of als visuele representatie van technische vooruitgang.

De man, gekleed in een donker kostuum, bedient een wiel­mechanisme dat verbonden is met een glanzende cilinder, uitgerust met ventielen, meters en olielampen. Achter hem zijn metalen balken, aandrijf­riemen en een groot vliegwiel zichtbaar: elementen die typerend zijn voor energie­opwekking en zware industrie in de eerste helft van de 20e eeuw.

De opvallende retouchering, vooral rond de contouren van de figuur en de machine, wijst op een bewuste poging om details te accentueren en zo het beeld geschikt te maken voor weergave op afstand.

Hoewel de identiteit van de afgebeelde persoon en de fotograaf onbekend zijn, vormt dit beeld een mooi venster op de relatie tussen mens en machine in een tijdperk van industriële transformatie.

Noot: Deze foto is gevonden in een lijst, verborgen achter een andere, niet-gerelateerde afbeelding van hetzelfde formaat. De afdruk is op dun karton gezet; de achterzijde is blanco.


De Hooge Bongert, Zevenaar, in zwart-wit

Ansichtkaart Zevenaar, Bejaardenwoningen de Hooge-Bongert, Meidoornstraat (voorkant)
Ansichtkaart Zevenaar, Bejaardenwoningen de Hooge-Bongert, Meidoornstraat (achterkant)
Bovenstaande ansichtkaart wordt op veilingsites gedateerd op 1960‑1979. Volgens het Kadaster stamt het oudste gebouw in dit huizenblok in Zevenaar in elk geval uit 1972. Ofwel er is destijds iets misgegaan bij het benoemen van de foto op de ansichtkaart, of de straatnamen zijn in de tussentijd veranderd. In elk geval heet de straat waar deze woningen staan tegenwoordig De Hooge Bongert (zie de foto hieronder van september 2025). De Meidoornstraat ligt ruim een halve kilometer oostelijker.

In Zevenaar zijn sowieso veel straten verlegd en zijn flink wat straatnamen aangepast. Het is dus goed mogelijk dat het bejaardencomplex De Hooge Bongert oorspronkelijk aan de Meidoornstraat lag, en dat de straatnaam later is gewijzigd of uitgebreid tot De Hooge Bongert 
Zevenaar, Bejaardenwoningen de Hooge-Bongert anno 2025
Zevenaar, De Hooge Bongert en de Meidoornstraat op één kaart

27 september 2025

J. Colson, bohémien en meer

Omslag 'Groeneveld - Herinneringen aan een landhuis in Baarn 1946-1966'
Een vervolg op de post J. Colson, Fotograaf aan de Burgerl. Stand
Hoe dieper je in de persoon Joop Colson duikt, hoe interessanter hij wordt. Geïnteresseerden kan ik van harte het boekje Groeneveld – Herinneringen aan een landhuis in Baarn 1946‑1966 aanraden. Het is niet te dik, maar staat wel bomvol uitermate fraaie anekdotes die een stuk beter werken dan droge biografische opsommingen. En er zijn foto’s. Het boekje is weliswaar al wat ouder, maar op zich eenvoudig tweedehands te vinden.
Foto van Joop Colson uit 'Groeneveld - Herinneringen aan een landhuis in Baarn 1946-1966'

 

26 september 2025

Een soort van collage in de brievenbus

Vandaag kreeg ik een leuke puzzel met de post: een ansichtkaart uit de VS met daarop een sticker, en dat geheel dan verpakt in een envelop waarvan één kant transparant was, zodat het adres op de kaart leesbaar was.

Op de envelop:

We Care
US Postal Service

Dear valued postal customer:

I want to extend my sincere apology as your Postmaster for the enclosed document that was inadvertently damaged in handling by your postal service.

We are aware how important your mail is to you. With that in mind, we are forwarding it to in an expeditious fashion.

The United States Postal Service handles over 202 billion pieces of mail each year. While each employee makes a concerted effort to process, without damage, each piece of mail, and additional mishap does happen.

We are constantly working to improve our processing methods so that these incidents will be eliminated. You can help us greatly in our efforts if you continue to properly prepare and address each letter or parcel that you enter into the mail stream.

We appreciate your cooperation and understanding and sincerely regret any inconvenience that you have experienced.

Your Postmaster

Op de sticker:

Waste Mail
PARS Manual Downflow

Voor de goede orde: de ansichtkaart met sticker in de envelop was niet beschadigd en de adressering was volledig correct en foutloos. Ik meld dat laatste omdat PARS (Postal Automation Redirection System) kennelijk bedoeld is voor onjuist geadresseerde post. Dus eigenlijk heb ik geen idee waarom deze ansichtkaart zo fraai verpakt was door mijn Postmaster. Maar ik stel het wel op prijs natuurlijk.

Transkribus (N=1)

Achterkant van antieke foto“Met Transkribus kun je eenvoudig tekst automatisch herkennen, naadloos bewerken, moeiteloos samenwerken en zelfs je eigen AI trainen voor het digitaliseren en interpreteren van historische documenten, in welke vorm dan ook”, staat zo mooi op de Transkribus-website. Laat ik nou net een heel eenvoudig stukje tekst hebben om dit te proberen. Dus een gratis account aangemaakt en hoopvol aan de slag gegaan. Het resultaat is eigenlijk genoeg om niet verder te willen. ChatGPT en Copilot zijn ook niet best, maar in elk geval beter dan dit. 
Screenshot van Transkribus-transcriptie
Ik ben overigens niet de enige die niet heel erg overtuigd is:


After assessing the accuracy, performance, and price of Tanskribus, the answer is no; it’s not the best OCR for handwriting. Here’s why:

Accuracy Problems
One of the biggest reasons that Transkribus can’t be regarded as a good OCR for handwriting is that even though it uses AI to recognize handwriting, its level of accuracy isn’t reliable. We tested it many times and found that it often makes errors, especially with handwriting that is old and hard to read. In one of our tests, we found that it misinterpreted more than 30% of the text, leaving out words. If you’re working with a document that has faded or messy handwriting, then you’re likely to notice many errors with Transkribus.

Uiteraard geven we nieuwe technologieën wel degelijk het voordeel van de twijfel, dus over een paar jaar proberen we het gewoon nog een keer.

25 september 2025

21 juli 1922

Groepsportret ter gelegenheid van het 25-jarig huwelijk van J. Koridon en M. Bronsink
Deze foto toont een zorgvuldig gecomponeerd groepsportret, genomen voor een bakstenen gevel met een raam. Uit de tekst op de achterkant valt af te leiden dat het hier gaat om het 25-jarig huwelijk van ‘Opa en Oma’, oftewel Jacobus Koridon en Maria Bronsink.

Op de voorgrond zien we Jacobus Koridon (geb. 1869, Kampen) en Maria Bronsink (geb. 1871, Zutphen), zittend afgebeeld en omringd door familieleden en naasten. Hun zilveren huwelijksfeest, gevierd op of rond 21 juli 1922, vormt het centrale thema van deze opname.

De foto ademt de ingetogen sfeer van het interbellum. Compositie, belichting en setting suggereren dat het gaat om een professionele opname op locatie, wat wordt bevestigd door het stempel van Fotohandel Fa. Brincker te Zutphen op de achterzijde.

Daar staat ook het adres Roosendaalscheweg 147 vermeld. Voor zover bekend komt dit adres uitsluitend voor in Putten, Gelderland; geen andere Nederlandse gemeenten hebben een straat met exact deze naam en dit huisnummer. Linksboven in beeld is evenwel een huisnummer 53 zichtbaar, waardoor de precieze locatie van deze foto vooralsnog onduidelijk blijft.
Achterkant van de foto die het onderwerp is van deze blogpost, met de tekst '25e Huwelijk / Oma en Opa / Koridon – Bronsink / Roosendaalscheweg 147 / Fotohandel Fa. Brincker, Zutphen'

Meer informatie:
Huwelijk Jacobus Koridon – Maria Bronsink, Zutphen, 21 juli 1897. De huwelijksakte bevestigt dat Jacobus Koridon (geb. te Kampen) trouwde met Maria Bronsink (geb. te Zutphen) op die datum. Geïnteresseerden kunnen aan de hand van deze links verder zoeken.


Laatste rustplaats Jacobus Koridon, overleden 2 juli 1959 (leeftijd 90).
Laatste rustplaats Maria Bronsink, overleden 29 september 1939 (leeftijd 67).




Portretten in overvloed, over fotograaf Johan Wilhelm Jr. Brincker (Gelders Archief). In dit artikel wordt ook vermeld dat Brincker wordt genoemd in het boek Photographers in the Netherlands van Steven Wachlin (Centraal Bureau voor Genealogie / Nederlands Fotomuseum / RKD, 2011).
- Fotograaf Johan Wilhelm Jr. Brincker (9‑12‑1876 - 21‑11‑1950) op Artera.
- Watersnood Zutphen 1926: fotokaart van Brincker Zutphen.
- In de verzameling van het Stedelijk Museum Zutphen is een foto te vinden die gemaakt is door Brincker, Zutphen.
- Brincker, (Fotografisch Atelier), Zutphen wordt ook genoemd in de archieven van het Nederlandse Beheersinstituut (NBI), 1945‑1968.

Carte de visite, H. Sanders & Co., Groningen (bis)

Carte de visite met portret van onbekende man, H. Sanders & Co., Groningen (2)
Portret van een onbekende man
We zien een ovaal uitgesneden busteportret van een man die ons laconiek aankijkt. Hij is gladgeschoren, heeft het haar strak naar achteren gekamd en draagt een net jasje met wit overhemd en stropdas. Bovenaan is een restant van gedrukte tekst zichtbaar (…rs & Co.), maar daaroverheen is ook een stukje tape of iets dergelijks geplakt dat de rest van de tekst afdekt. Linksboven en -onder zien we vergelijkbare stukjes tape. Onder de foto staat: Groningen, Hoogstraatje E. 46.

Op de achterkant lezen we:
Photographisch Atelier H. Sanders & Co.
Groningen, Hoogstraatje E. 46 (tusschen Heere en Gelkingestraat).
Nabestellingen en Vergrootingen van deze en andere Portretten kunnen te allen tijde geleverd worden.
(Lithografie: Trapp & Münch, Berlin.)

Achterkant van carte de visite, H. Sanders & Co., Groningen (2)
We zijn deze fotograaf al eens eerder tegengekomen. Zie deze pagina voor meer informatie.

Volgens de Deutsche Digitale Bibliothek was Trapp & Münch actief in de papierindustrie, met een specialisatie in karton- en glacépapieren. Ze worden genoemd in verband met de verkoop van een fabriek, wat erop wijst dat ze ook betrokken waren bij de productie van basismateriaal voor fotografische toepassingen. Hun naam komt regelmatig voor op cartes de visite uit heel Duitsland, vooral uit de periode 1860‑1890.